Τι σημαίνει η στρατιωτική προσέγγιση Πακιστάν και Συρίας

Σύμφωνα με δημοσίευμα της 10ης Οκτωβρίου 2026 στην ανεξάρτητη λιβανική ειδησεογραφική πύλη Al-Modon, ο Σύρος πρόεδρος Άχμεντ αλ Σαράα ζήτησε από τον Σαουδάραβα διάδοχο πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να παροτρύνει το Πακιστάν να επισπεύσει τις παραδόσεις όπλων στη Συρία και να επιτρέψει στη Δαμασκό να προμηθεύεται οπλισμό απευθείας από το Ισλαμαμπάντ. Σύροι αναλυτές σημειώνουν ότι η μεταβατική κυβέρνηση της Δαμασκού θεωρεί το Πακιστάν κρίσιμο «κυρίαρχο ανάχωμα». Μετατοπίζοντας τις προμήθειες μακριά από την ιστορική εξάρτηση της Συρίας από ρωσικό υλικό ή ιρανικές παραστρατιωτικές δυνάμεις, η Συρία σκοπεύει να αποκτήσει τα ιδιαίτερα αρθρωτά, χαμηλού κόστους εγχώρια οπλικά συστήματα του Πακιστάν και να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις, καθώς ανασυγκροτεί και εκσυγχρονίζει τον συριακό στρατό.

Οι εξελίξεις αυτές ακολουθούν μια σειρά επαφών υψηλού επιπέδου που υποδηλώνουν αυξανόμενο συριακό ενδιαφέρον για το Πακιστάν. Στις 19-20 Αυγούστου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ Σαϊμπανί (Asaad al-Shaibani) επισκέφθηκε το Ισλαμαμπάντ, στην πρώτη επίσκεψη Σύρου υπουργού Εξωτερικών στο Πακιστάν εδώ και 19 χρόνια, για να συζητήσει την αμυντική συνεργασία, την ασφάλεια, το εμπόριο και τις επενδύσεις. Το Πακιστάν επιβεβαίωσε τη στήριξή του στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, καθώς και στη θέση της για τα Υψίπεδα του Γκολάν.

Η επίσκεψη εκείνη πραγματοποιήθηκε λίγο μετά την υπογραφή από τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία της Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας. Το Πακιστάν καταδίκασε επίσης τα ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα στη συριακή αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ, τα οποία το Ισραήλ δήλωσε ότι αποσκοπούσαν στην αποτροπή πιθανής τουρκικής στρατιωτικής ανάπτυξης. Το επίσημο Συριακό Αραβικό Πρακτορείο Ειδήσεων πρόβαλε τις δηλώσεις του Πακιστάν, παρουσιάζοντας την αντιισραηλινή στάση του ως ισχυρή γεωπολιτική ασπίδα.

Στο μεταξύ, τα πακιστανικά μέσα ενημέρωσης προβάλλουν πλέον τους δεσμούς Πακιστάν-Συρίας ως αντανάκλαση του «θεσμικού κύρους» του πακιστανικού στρατού στην εξαγωγή εκπαίδευσης, δογμάτων και ασφάλειας σε αραβικά κράτη που βγαίνουν από συγκρούσεις.

Η προσέγγιση προς τη Συρία υπαγορεύεται και από την εμπορική επιδίωξη του Πακιστάν να διευρύνει τις στρατιωτικές του αγορές. Το Ισλαμαμπάντ προβάλλει τα εγχώρια αεροδιαστημικά και αντι-μη επανδρωμένων συστήματά του, όπως τα μαχητικά JF-17 Thunder και προηγμένα ηλεκτρονικά, ως ιδανικά μέσα για χώρες που επιδιώκουν να οικοδομήσουν αμυντικά δίκτυα ανεξάρτητα από δυτικούς ή ρωσικούς περιορισμούς τελικής χρήσης. Καθώς το Πακιστάν διατηρεί στενούς αμυντικούς δεσμούς με την Κίνα και, όπως υποστηρίζεται, ενίοτε λειτουργεί ως κινεζικός εντολοδόχος, ο πακιστανικός στρατιωτικός εφοδιασμός της Συρίας θα μπορούσε, στην πράξη, να διευρύνει και τις κινεζικές αγορές.

Οι Πακιστανοί συζητούν κατά πόσο είναι συνετό να προσχωρήσουν στο Σύμφωνο της Μέκκας ή, εν προκειμένω, να αναλάβουν άλλες δεσμεύσεις στο εξωτερικό, σε μέρη όπως η Συρία, σε μια περίοδο που το Πακιστάν αντιμετωπίζει πληθωρισμό, οικονομική αστάθεια και προκλήσεις ασφαλείας στα ίδια του τα σύνορα.

Η Τουρκία παραμένει παράγοντας σε αυτή τη δυναμική. Η Άγκυρα έχει στρατηγικά συμφέροντα στη Συρία και επιδιώκει να επηρεάσει τη νέα πολιτική τάξη και το καθεστώς ασφαλείας της χώρας. Ο στενότερος τουρκικός συντονισμός με το Πακιστάν θα μπορούσε να προσφέρει έναν εναλλακτικό δίαυλο μέσω του οποίου η Συρία θα μπορούσε να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Πακιστανοί αναλυτές άμυνας βλέπουν αυτό το τριμερές τοπίο ως μέσο αποδόμησης ενός «περιφερειακού άξονα Ινδίας-Ισραήλ», όπως τον αντιλαμβάνονται. Εδραιώνοντας ένα απτό εφοδιαστικό προγεφύρωμα στο Λεβάντε, το Ισλαμαμπάντ δημιουργεί άμεσο αντίβαρο στις ολοένα βαθύτερες τεχνολογικές και πληροφοριακές συνεργασίες της Ινδίας εντός του Ισραήλ.

Μια σχέση Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας που αγκαλιάζει τη Συρία θα μπορούσε να περιπλέξει τους πιο μακροπρόθεσμους στρατηγικούς υπολογισμούς της Ουάσιγκτον. Αν οι χώρες αυτές εμβαθύνουν τις στρατιωτικές τους σχέσεις με τη Συρία, η συλλογική τους επιρροή θα μπορούσε να περιορίσει την ισραηλινή ελευθερία κινήσεων και να δημιουργήσει νέες προκλήσεις για την αμερικανική περιφερειακή πολιτική.

Το κεντρικό ζήτημα δεν είναι απλώς οι προσπάθειες της Συρίας να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες, αλλά ο ρόλος που θα μπορούσε να διαδραματίσει το Πακιστάν σε αυτή τη διαδικασία. Το αν αυτές οι αναδυόμενες διασυνδέσεις θα εξελιχθούν σε πιο συντονισμένη διευθέτηση ασφαλείας παραμένει αβέβαιο. Σε κάθε περίπτωση, η αυξανόμενη εμπλοκή του Πακιστάν με τη Συρία λειτουργεί ως πιθανός παράγοντας τριβής στην περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.