Σεΐχης στο Τέξας υπερασπίζεται την τζιχάντ, τη δολοφονία αμάχων και τον λιθοβολισμό των μοιχών

Ένας σεΐχης στο Τέξας προωθεί την τζιχάντ, νομιμοποιεί τη βία κατά Ισραηλινών αμάχων και τον λιθοβολισμό των μοιχών, ενώ δέχεται αποθεωτικούς επαίνους από μουσουλμανικά ιδρύματα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο εν λόγω σεΐχης, ο Σαλάχ Αλ Σάουι (Salah Al-Sawy), δεν είναι ένας περιθωριακός εξτρεμιστής, αλλά ο γενικός γραμματέας της Assembly of Muslim Jurists of America (Συνέλευσης Μουσουλμάνων Νομοδιδασκάλων της Αμερικής), ενός σώματος μελετητών του ισλαμικού δικαίου που εκδίδει θρησκευτικές γνωμοδοτήσεις για τους μουσουλμάνους που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι επίσης πρόεδρος του Ισλαμικού Πανεπιστημίου της Βόρειας Αμερικής (γνωστού και ως Πανεπιστήμιο Mishkah) και πρόεδρος της Ισλαμικής Εταιρείας του Ιατρικού Κέντρου στο Χιούστον.

Τα μηνύματα που προωθεί ο Αλ Σάουι αποτυπώνονται στον αραβόφωνο ιστότοπό του με φετβάδες, Mawsu’at Fatawa al-Sawy (η Εγκυκλοπαίδεια Φετβάδων του αλ Σάουι), ο οποίος προβάλλει στους υποστηρικτές του την τζιχάντ και τον λιθοβολισμό των μοιχών. Οι γνωμοδοτήσεις, που φαίνεται να δημοσιεύονται μόνο στα αραβικά, δεν είναι σκόρπια σχόλια. Τέσσερις από αυτές, αναρτημένες το 2017 και το 2025, δείχνουν ότι ο Αλ Σάουι αρνείται να καταδικάσει επί της αρχής τη βία, συμπεριλαμβανομένης της βίας κατά αμάχων. Δύο άλλοι φετβάδες δείχνουν ότι αντιμετωπίζει τη δουλεία όχι ως ηθικό σφάλμα που προσβάλλει τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά ως πρακτική που δυσφημεί τους μουσουλμάνους.

«Ο Αλ Σάουι είναι βαθιά επιδραστική μορφή στην αμερικανική μουσουλμανική κοινότητα», προειδοποιεί ο Σαμ Γουέστροπ (Sam Westrop), διευθυντής του προγράμματος Islamist Watch του Φόρουμ της Μέσης Ανατολής (Middle East Forum, MEF). «Η επιρροή του πηγάζει από την ικανότητά του να διαμορφώνει τις πεποιθήσεις και τις πρακτικές των μουσουλμάνων μέσω των φετβάδων του και από τον ρόλο του στο Πανεπιστήμιο Mishkah, όπου εκπαιδεύει την επόμενη γενιά ιμάμηδων στην Αμερική».

Γνωμοδοτήσεις υπέρ της τζιχάντ

Σε μία από τις δύο γνωμοδοτήσεις με ημερομηνία 26 Δεκεμβρίου 2017, ένας Αιγύπτιος ρώτησε αν είχε θρησκευτική υποχρέωση να πάει να πολεμήσει στη Συρία. Ο Αλ Σάουι επαίνεσε τον «θρησκευτικό ζήλο» του άνδρα και χαρακτήρισε την τζιχάντ «την κορυφή του Ισλάμ». Βεβαίωσε ότι, όταν ένας εχθρός επιτίθεται σε μουσουλμανική γη, το καθήκον του αγώνα εξαπλώνεται «σε σταδιακά διευρυνόμενους κύκλους» έως ότου καλύψει «ολόκληρη τη γη του Ισλάμ». Συμβούλευσε να μην αποστέλλονται ανεκπαίδευτοι εθελοντές, αλλά μόνο επειδή θα επιβάρυναν τους μαχητές και θα έδιναν στον κόσμο λαβή να χαρακτηρίσει τα πεδία των μαχών «τόπο συνάντησης τρομοκρατικών οργανώσεων». Χαρακτήρισε αυτή την ταμπέλα συκοφαντία που χρησιμοποιείται εναντίον «οποιουδήποτε προσηλώνεται σταθερά στη θρησκεία του». Αντ’ αυτού, προέτρεψε τους μουσουλμάνους να παρέχουν οικονομική, πολιτική, νομική και μιντιακή στήριξη, όπως ζητούν «οι διοικητές πεδίου της τζιχάντ».

Στην άλλη γνωμοδότηση που αναρτήθηκε στον ιστότοπό του στις 26 Δεκεμβρίου 2017, ένας ερωτών ρώτησε γιατί οι μελετητές είχαν ευλογήσει την τζιχάντ του Οσάμα μπιν Λάντεν κατά των Σοβιετικών, αλλά στράφηκαν εναντίον του όταν μετέφερε τον αγώνα στην Αμερική. «Δεν είναι η Αμερική σαν τους Ρώσους;» ρώτησε. Ο Αλ Σάουι δεν το αμφισβήτησε. Άφησε τον «λογαριασμό» του μπιν Λάντεν στον Θεό και είπε ότι ελπίζει στο «έλεος και τη συγχώρεση» του Θεού για κάθε μουσουλμάνο. Στη συνέχεια εξήγησε ότι η διαφωνία με τον μπιν Λάντεν «δεν αφορά την ίδια την αρχή της τζιχάντ». Αφορούσε σφάλματα στην εκτίμηση των συνθηκών, «εσφαλμένους υπολογισμούς» και «απερισκεψία στην επιλογή του χρόνου».

Ο Αλ Σάουι κράτησε παρόμοια στάση τον Ιανουάριο του 2025, όταν μια Άραβας πολίτης του Ισραήλ τον ρώτησε για Παλαιστίνιους που πέφτουν με αυτοκίνητο ή μαχαιρώνουν Εβραίους σε ισραηλινές γειτονιές. Η ερωτώσα, μια γυναίκα, επισήμανε ότι τα θύματα «μπορεί να είναι αθώα» και χαρακτήρισε τις επιθέσεις αυτοκτονικές.

Δήλωσε επίσης ότι «οι Εβραίοι κατακτητές στην Παλαιστίνη είναι σφετεριστές», είτε οι ίδιοι έχουν κάνει κάτι είτε όχι, αφού όλοι τους συμμετείχαν στο «έγκλημα» της εκδίωξης των Παλαιστινίων και επομένως πρέπει να τιμωρηθούν. «Και η τζιχάντ, κόρη μου, δεν είναι απλώς μια επιχείρηση μαρτυρίου· διότι η τζιχάντ έχει σκοπούς και στόχους. Αν η τζιχάντ οδηγεί στην υλοποίηση αυτών των στόχων, τότε είναι νόμιμη τζιχάντ», γνωμοδότησε. «Αν όμως οδηγεί στο αντίθετο —δηλαδή αν φέρνει ικανοποίηση στις καρδιές των απίστων, βασανίζει τους πιστούς και εξοργίζει τις καρδιές τους— τότε δεν είναι νόμιμη τζιχάντ και η υποχρέωση μετατοπίζεται στην προετοιμασία για πόλεμο».

Λιθοβολισμός των μοιχών

Τον Μάρτιο του 2025, ο Αλ Σάουι ανάρτησε γνωμοδότηση για τον λιθοβολισμό των παντρεμένων μοιχών, γραμμένη ως απάντηση σε νεαρούς μουσουλμάνους που είχαν ταραχθεί από βίντεο του ISIS με τον λιθοβολισμό μιας γυναίκας. Ο Αλ Σάουι βεβαίωσε ότι ο λιθοβολισμός αποτελεί παγιωμένο μέρος του ισλαμικού νόμου και είπε ότι η απόρριψή του «είναι γνωστή μόνο από τους Χαριτζίτες», μια πρώιμη αίρεση που οι περισσότεροι μουσουλμάνοι θεωρούν αιρετική. Η μόνη του ένσταση για την εκτέλεση από το ISIS ήταν διαδικαστική: η οργάνωση δεν διέθετε την εξουσία «συγκροτημένου κράτους» που απαιτείται για την επιβολή τέτοιων ποινών. «Η υπόθεσή τους είναι με τον Θεό», έγραψε.

Υποβαθμίζει τις αναφορές για την κακομεταχείριση των Γεζίντι, τη δουλεία ως πραγματικότητα στο Ισλάμ

Το 2021 και το 2025, ο Αλ Σάουι ερωτήθηκε για την κακομεταχείριση των γυναικών Γεζίντι από το ISIS. Ήταν ευαίσθητο θέμα, καθώς το 2016 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ανέφερε ότι η οργάνωση «διαπράττει γενοκτονία κατά των Γεζίντι» στη Συρία, με αξιωματούχους να δηλώνουν σε έκθεση ότι το ISIS έχει επιδιώξει να εξαλείψει τους Γεζίντι μέσω: δολοφονιών, σεξουαλικής δουλείας, υποδούλωσης, βασανιστηρίων και απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης και βίαιης μεταφοράς που προκαλεί σοβαρή σωματική και ψυχική βλάβη· της επιβολής συνθηκών ζωής που επιφέρουν αργό θάνατο· της επιβολής μέτρων για την αποτροπή της γέννησης παιδιών Γεζίντι, συμπεριλαμβανομένου του εξαναγκαστικού προσηλυτισμού ενηλίκων, του διαχωρισμού ανδρών και γυναικών Γεζίντι και του ψυχικού τραύματος· και της μεταφοράς παιδιών Γεζίντι από τις οικογένειές τους και της τοποθέτησής τους σε μαχητές του ISIS, με αποτέλεσμα την αποκοπή τους από τις πεποιθήσεις και τις πρακτικές της δικής τους θρησκευτικής κοινότητας.

Δουλεία — Πρώτος φετβάς

Σε φετβά της 31ης Ιανουαρίου 2021, απαντώντας στην ανακοίνωση του ISIS στο περιοδικό του, Dabiq, ότι είχε αρχίσει να αιχμαλωτίζει γυναίκες Γεζίντι στη Μοσούλη, ο Αλ Σάουι παρέθεσε τους κλασικούς κανόνες για τους αιχμαλώτους πολέμου. Δήλωσε ότι το Ισλάμ δεν έχει καμία φιλοδοξία προς την υποδούλωση, αλλά μάλλον προς την απελευθέρωση, ότι «στέρεψε» τις πηγές της δουλείας ώστε να απομείνει μόνο η αιχμαλωσία που προκύπτει από νόμιμη τζιχάντ, ότι το μοναδικό κορανικό εδάφιο για τους αιχμαλώτους αναφέρει μόνο την απελευθέρωση ως χάρη ή έναντι λύτρων, και ότι η πρακτική του Προφήτη περιλάμβανε συχνές απελευθερώσεις χωρίς λύτρα ή έναντι λύτρων.

Ο σεΐχης πρόσθεσε ότι, αν ο κόσμος έχει συμφωνήσει να εγκαταλείψει την υποδούλωση και οι ισλαμικές χώρες έχουν συνάψει αντίστοιχες συνθήκες, τότε η siyasa shar‘iyya («διακυβέρνηση βάσει της σαρία») απαιτεί την εγκατάλειψη της πρακτικής, την καλή μεταχείριση των αιχμαλώτων και τη συνεκτίμηση των επιζήμιων συνεπειών της συνέχισής της.

Αναφερόμενος στο ISIS, έγραψε ότι όσα αποδίδονται στην οργάνωση είναι είτε κατασκευασμένη μιντιακή υπερβολή είτε, αν είναι αληθή, «δεν πρέπει να αποδίδονται στη θρησκεία ή στη σαρία· ο Αλλάχ και ο Αγγελιοφόρος Του είναι απαλλαγμένοι από αυτό», και ενέταξε το επεισόδιο σε μια ευρύτερη μιντιακή εκστρατεία δαιμονοποίησης του Ισλάμ. Χωρίς να χρησιμοποιεί τη λέξη, ο Αλ Σάουι επιχειρεί να απαξιώσει πλήθος αδιάσειστων αναφορών για τη βία του ISIS κατά των Γεζίντι στο Ιράκ και τη Συρία ως εκδηλώσεις «ισλαμοφοβίας».

Δουλεία — Δεύτερος φετβάς

Σε φετβά της 24ης Ιανουαρίου 2025, απαντώντας σε λεπτομερή κριτική των ισχυρισμών του ISIS περί σεξουαλικής πρόσβασης σε γυναίκες Γεζίντι με το σκεπτικό ότι ήταν αιχμάλωτες, ο Αλ Σάουι ξεκίνησε και πάλι από την ίδια αφηρημένη κλασική πραγμάτευση. Επανέλαβε ότι το Ισλάμ προτιμούσε την απελευθέρωση των αιχμαλώτων, ότι η υποδούλωση ουδέποτε υπήρξε μόνιμος στόχος ή υποχρέωση, ότι οι σύγχρονες διεθνείς συμφωνίες κατά της δουλείας πρέπει να τηρούνται ως συμβατές με τους σκοπούς της σαρία, και ότι τα αποτελέσματα και οι συνέπειες πρέπει να σταθμίζονται.

Ο ερωτών είχε υποστηρίξει ότι οι Γεζίντι δεν είναι «Λαός της Βίβλου» (οπότε ούτε οι κλασικοί κανόνες επέτρεπαν την παλλακεία μαζί τους κατά την πλειοψηφούσα άποψη), ότι οι πράξεις παραβίαζαν συνθήκες και ότι ισοδυναμούσαν με απαγωγή ελεύθερων γυναικών και zina (ο ισλαμικός νομικός όρος για τη σεξουαλική επαφή εκτός γάμου ή νόμιμης παλλακείας) και όχι με tasarri (νόμιμη παλλακεία με υποδουλωμένη γυναίκα κατά τον κλασικό ισλαμικό νόμο).

Στις απαντήσεις του, ο σεΐχης διαστρέβλωσε την ιστορία της δουλείας όπως ασκήθηκε σε περιοχές υπό ισλαμική διακυβέρνηση διαχρονικά, ισχυριζόμενος ψευδώς ότι το Ισλάμ απέβλεπε στην κατάργηση της δουλείας, ενώ στην πραγματικότητα την αντιμετώπιζε ως σταθερό και μόνιμο θεσμό που άρχισε να χάνει τη δύναμή του μπροστά στο αβολιτιονιστικό κίνημα για την κατάργηση της δουλείας, το οποίο ξεκίνησε στην Αγγλία.

Όπως αναφέρει ο Χάρον Μπασίρ (Harron Bashir), «συχνά δηλώνεται στις σύγχρονες συζητήσεις για τη δουλεία και το Ισλάμ, σχεδόν σε σημείο πανταχού παρουσίας, ότι το Ισλάμ πάντοτε απέβλεπε στην κατάργηση της δουλείας. Ωστόσο, η πρώτη ρητή διατύπωση αυτού του ισχυρισμού εμφανίστηκε μόλις στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, από τον Αιγύπτιο μεταρρυθμιστή Μοχάμεντ Αμπντού (απεβ. 1323/1905)». Ο Μπασίρ, συγγραφέας του Slavery, Abolition and Islam (Oxford University Press, 2025), προσθέτει: «Κανένας προγενέστερος μουσουλμάνος θρησκευτικός μελετητής δεν είχε ποτέ ζητήσει την κατάργηση της δουλείας».

Ο Αλ Σάουι δεν λέει ότι η υποδούλωση αιχμαλώτων είναι λάθος. Λέει ότι πρέπει να τεθεί κατά μέρος επειδή ο κόσμος συμφώνησε να την εγκαταλείψει και επειδή έχει γίνει «αφορμή για επιθέσεις κατά της θρησκείας». Το πιο μακριά που φτάνει είναι ότι «δεν είναι απίθανο» να πει κανείς ότι η επιστροφή στην υποδούλωση απαγορεύεται πλέον. Ακόμη και αυτό στηρίζεται σε συμβατική υποχρέωση που εισήγαγε η Κοινωνία των Εθνών, όχι σε ηθική ένσταση ριζωμένη σε θρησκευτική πεποίθηση. Με αυτό το σκεπτικό, η απαγόρευση της δουλείας δεν θεμελιώνεται στα ανθρώπινα δικαιώματα ή σε μια θεόπνευστη πίστη στην ανθρώπινη ισότητα, αλλά στην επίδραση της δουλείας στη φήμη του Ισλάμ και των μουσουλμάνων.

Οι έπαινοι του Σουλεϊμάν

Παρά τις οπισθοδρομικές του ιδέες, η επιρροή του Αλ Σάουι εκτείνεται βαθιά στην ισλαμιστική κοινότητα της Αμερικής. Για παράδειγμα, ο σεΐχης διατηρεί μακρόχρονη σχέση με έναν άλλο εξτρεμιστή με έδρα το Τέξας, τον Ομάρ Σουλεϊμάν (Omar Suleiman), ιδρυτή και πρόεδρο του Yaqeen Institute for Islamic Research, με έδρα την ευρύτερη περιοχή του Ντάλας. Σε διαφημιστικό βίντεο που δημοσίευσε στις 30 Απριλίου 2013 το Πανεπιστήμιο Mishkah, ο Σουλεϊμάν προσυπέγραψε τον Αλ Σάουι ως κορυφαίο δάσκαλο, περιγράφοντάς τον ως «πρώτο στην κατάταξη» μεταξύ όσων τον ενέπνευσαν και αποκαλώντας τον «mujaddid (ανανεωτή) της εποχής μας».

«Δεν έχω δει κανέναν στη Δύση που να προσεγγίζει τη γνώση του», είπε ο Σουλεϊμάν, προσθέτοντας ότι «είναι δάσκαλος των δασκάλων». Ο Σουλεϊμάν δείχνει την ίδια προθυμία να δικαιολογεί τη βία που διατρέχει τις γνωμοδοτήσεις του Αλ Σάουι. Αντί να καταδικάσει τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, ο Σουλεϊμάν και ο κύκλος του την αντιμετώπισαν ως πράξη «αντίστασης» που θα μπορούσε να βοηθήσει στην ενοποίηση της umma, της παγκόσμιας κοινότητας των μουσουλμάνων πιστών.

Ο Τζαλάλ Ταγκρίμπ (Jalal Tagreeb), πρώην σουνίτης απολογητής που έχει γράψει για το Φόρουμ της Μέσης Ανατολής, δήλωσε στο Focus on Western Islamism (FWI) ότι η έννοια της τζιχάντ δεν έχει θέση στον σύγχρονο κόσμο. «Μετά από σχεδόν 20 χρόνια προετοιμασίας για να γίνω μουσουλμάνος μελετητής και αφού αφιέρωσα τεράστια προσπάθεια στη da’wah και στην τζιχάντ του λόγου, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η έννοια της τζιχάντ είναι μάταιη», είπε. «Προτρέπω τους μουσουλμάνους να την εγκαταλείψουν εντελώς. Στον σημερινό πολιτισμένο κόσμο δεν υπάρχει θέση για τέτοιες ιδέες».

Το FWI επικοινώνησε με την Assembly of Muslim Jurists of America, το Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Αμερικής (Πανεπιστήμιο Mishkah) και την Ισλαμική Εταιρεία του Ιατρικού Κέντρου στο Χιούστον, αλλά δεν έλαβε απαντήσεις. Επικοινώνησε επίσης με τους τρεις υποψηφίους στις επικείμενες εκλογές για τη θέση του γενικού εισαγγελέα του Τέξας, ο οποίος επιβλέπει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τις μη κερδοσκοπικές οργανώσεις στην πολιτεία. Υπέβαλε επίσης ερώτημα στον ίδιο τον γενικό εισαγγελέα, αλλά δεν έχει λάβει ακόμη σχόλιο.