Οι ΗΠΑ θα έπρεπε να πατάξουν τις φερόμενες ιρανικές εταιρείες-βιτρίνες στο ιρακινό Κουρδιστάν

Οι αμερικανικές δυνάμεις αποχώρησαν πλήρως από το Ιράκ, για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια. Όταν ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα απέσυρε τα στρατεύματα, το κενό το κάλυψε τελικά το Ισλαμικό Κράτος. Σήμερα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει την Ιστορία, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι σπανίως το κενό το καλύπτουν οι δυνάμεις του αλτρουισμού.

Στην Περιφέρεια του Ιρακινού Κουρδιστάν, δύο βασικές εξωτερικές δυνάμεις θα ανταγωνιστούν για επιρροή: η Τουρκία, που βρίσκεται πιο κοντά στο Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν του Μασούντ Μπαρζανί, και το Ιράν, που διατηρεί στενότερους δεσμούς με την Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν των Μπαφέλ και Κουμπάντ Ταλαμπανί.

Η απόφαση του Τραμπ να αποσυρθεί από το Ιράκ, ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος στο Ιράν, μειώνει την αμερικανική επιρροή σε μια κρίσιμη στιγμή. Η ιρανική ηγεσία επιδιώκει να παρακάμψει τον αποκλεισμό του Τραμπ μεταφέροντας το εμπόριο από τη θάλασσα στην ξηρά, με τους βόρειους γείτονες του Ιράν, την Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν και το Τουρκμενιστάν, να ανταποκρίνονται πρόθυμα. Η αμερικανική παρουσία δεν εξάλειψε το λαθρεμπόριο, διατηρούσε όμως μια ισορροπία. Σήμερα, αυτή η ισορροπία έχει χαθεί.

Χωρίς στρατεύματα στο έδαφος, η αμερικανική επιρροή υποχωρεί, ωστόσο ο Τραμπ εξακολουθεί να διαθέτει εργαλεία. Επί χρόνια, αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών έχουν χαρτογραφήσει τις ιρανικές σκιώδεις επιχειρήσεις. Τώρα, ο Τραμπ, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και οι αμερικανικές δυνάμεις που επιχειρούν εξ αποστάσεως οφείλουν να δράσουν εναντίον αυτού του δικτύου.

Ανάμεσα στους μεγαλύτερους ομίλους στο ιρακινό Κουρδιστάν, αν όχι σε ολόκληρο το Ιράκ, είναι ο όμιλος Nokan. Αποτελείται από 38 εταιρείες και τις θυγατρικές τους, δραστηριοποιείται σε τομείς από το πετρέλαιο και τις κατασκευές έως τις τηλεπικοινωνίες και τον τουρισμό και μονοπωλεί το εμπόριο τόσο στην επαρχία της Σουλεϊμανίγια όσο και σε εκείνη της Χαλάμπτζα. Ενώ τα πολιτικά μονοπώλια είναι από μόνα τους διαβρωτικά, στην Ουάσιγκτον αυξάνεται η ανησυχία ότι η επιτυχία της Nokan στηρίζεται στις σχέσεις της με το Αρχηγείο Ραμαζάν του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), τη δομή της Δύναμης Κουντς που είναι αρμόδια για το Ιράκ.

Ορισμένοι Ιρακινοί υποστηρίζουν ότι η ιρανική εταιρεία Nikan Holding, η οποία δραστηριοποιείται σε πολλούς βιομηχανικούς κλάδους όπου το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης διατηρεί παράρτημα στη Σουλεϊμανίγια, έχει ισχυρούς εμπορικούς δεσμούς και σχέσεις συντονισμού με τη Nokan.

Κοντά στο συνοριακό πέρασμα Μπασμάχ, ανάμεσα στο τμήμα της Περιφέρειας του Ιρακινού Κουρδιστάν που ελέγχει η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν και το Ιράν, υπάρχουν μεγάλες αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, μέσω των οποίων κατασκευαστικές εταιρείες που εργάζονται στο Aram City και σε άλλα έργα αποθηκεύουν εμπορεύματα για διασυνοριακό εμπόριο. Η Polay Bahez, γνωστή στο Κουρδιστάν ως Folad Bahez, συνδέεται στενά με τη Mobarakeh Steel, η οποία τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις. Το Ίδρυμα Anzu εισάγει καύσιμα από το Ιράν και εξάγει προς αυτό, ενώ εμπορεύεται τσιμέντο, σίδηρο και οικοδομικά υλικά. Η Natron συνδράμει στη μεταφορά καυσίμων πέρα από τα σύνορα. Ο Όμιλος Εταιρειών Νοτίου Κουρδιστάν φέρεται επίσης να δραστηριοποιείται στη μεταφορά και την πώληση προϊόντων φυσικού αερίου από το κοίτασμα Χορ Μορ και βρίσκεται ολοένα και περισσότερο στο επίκεντρο για πιθανές κυρώσεις, παρά τις άμεσες επενδύσεις μελών της οικογένειας Ταλαμπανί.

Ένα από τα μεγαλύτερα παράπονα των Ιρακινών, ανεξαρτήτως δόγματος ή εθνότητας, αφορά το ντάμπινγκ φθηνών βιομηχανικών και αγροτικών προϊόντων από το Ιράν στις ιρακινές και κουρδικές αγορές του Ιράκ, που υπονομεύει την τοπική βιομηχανία. Πολλοί Κούρδοι επισημαίνουν τον ρόλο της Pegah, του μεγαλύτερου παραγωγού γαλακτοκομικών και εταιρείας υπηρεσιών τροφίμων στο Ιράν, που διατηρεί παράρτημα στη Σουλεϊμανίγια.

Ακόμη πιο κατάφωρα, η Homa Air —επωνυμία-παραλλαγή της Iran Air και εταιρεία του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης που τελεί υπό κυρώσεις— διατηρεί επίσης γραφείο στη Σουλεϊμανίγια, φαινομενικά τόσο για την αεροπορική εταιρεία όσο και ως ταξιδιωτική υπηρεσία. Η κυβέρνηση υπό τους Ταλαμπανί φέρεται επίσης να συνάπτει συμβάσεις με ιρανική εταιρεία ονόματι Koushesh, η οποία εισάγει εκρηκτικά.

Ενώ η Ουάσιγκτον επί μακρόν έχει εστιάσει δημοσίως σε ομάδες στη Βαγδάτη, όπως η βιτρίνα των Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης, ο Όμιλος Al-Muhandis, το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχει διαφοροποιήσει τα περιουσιακά του στοιχεία ή, χωρίς τέτοια τυπικότητα, διαθέτει εταιρείες στις οποίες μπορεί να στηριχθεί επιχειρησιακά ή να αξιοποιήσει για να παρακάμπτει τις κυρώσεις. Στη Βαγδάτη, αυτό προφανώς περιλαμβάνει ομίλους όπως η ScopeSky, παρά τις προσπάθειες ορισμένων Αμερικανών συμβούλων να τους ξεπλύνουν.

Ωστόσο, η μάχη για επιρροή και διείσδυση δεν περιορίζεται στις μη κουρδικές περιοχές του Ιράκ. Επί υπερβολικά μεγάλο διάστημα, το ιρακινό Κουρδιστάν έχει τύχει ευνοϊκής μεταχείρισης. Τώρα που οι αμερικανικές δυνάμεις δεν εξαρτώνται πλέον από τις λεπτές ισορροπίες των κουρδικών συμφωνιών φιλοξενίας, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών οφείλουν να εντοπίσουν και να καταλογίσουν ευθύνες στις εταιρείες που προωθούν την αποστολή του ιρανικού καθεστώτος, καθώς και στους Κούρδους επενδυτές που επωφελούνται από αυτές και τις προστατεύουν.