Τα χειρόγραφα του Μοτζταμπά Χαμενεΐ δεν πείθουν
Οι δύο επιστολές που έδωσε στη δημοσιότητα το καθεστώς δεν είναι οι μόνοι ισχυρισμοί για την κατάσταση του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν που γεννούν ερωτήματα.
Ο Πότκιν Αζαρμεχρ (Potkin Azarmehr) είναι Βρετανός ερευνητικός δημοσιογράφος και σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ, με καταγωγή από το Ιράν. Έχει αρθρογραφήσει σε διάφορα μέσα ενημέρωσης και έχει συνεργαστεί με οργανισμούς εφαρμοσμένης έρευνας πολιτικής, προσφέροντας εμπεριστατωμένη ανάλυση για τις υποθέσεις της Μέσης Ανατολής και τον ισλαμιστικό εξτρεμισμό στη Δύση.
Τον περασμένο μήνα έθεσα το ερώτημα: αν δεν υπάρχει ηχητικό ή βίντεο του Μοτζταμπά Χαμενεΐ λόγω «λόγων ασφαλείας», γιατί δεν έχει εμφανιστεί ούτε καν ένα χειρόγραφο σημείωμά του; Λίγο αργότερα, το καθεστώς δημοσίευσε το πρώτο χειρόγραφο σημείωμα που αποδίδεται στον Μοτζταμπά αφότου ανακηρύχθηκε ανώτατος ηγέτης του Ιράν. Επρόκειτο για επιστολή προς τον στρατηγό Ματζίντ Μουσαβί (Majid Mousavi), επικεφαλής της Αεροδιαστημικής Δύναμης του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Αντί, ωστόσο, να απαντήσει στα ερωτήματα και τις αμφιβολίες για το πού βρίσκεται ο Μοτζταμπά, η επιστολή δημιούργησε νέα.
Καταρχάς, είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς γιατί το καθεστώς επέλεξε να δημοσιεύσει μια, όπως φαίνεται, τυπική επιστολή, που χρονολογείται έξι εβδομάδες πίσω, σε μια στιγμή που βρίσκονταν σε εξέλιξη πολύ σημαντικότερες εξελίξεις. Η επιστολή είναι υπογεγραμμένη και φέρει ημερομηνία 1 Αυγούστου 2026. Ωστόσο, η τελευταία γραμμή, μετά την υπογραφή και εντός παρενθέσεως, μοιάζει να αναφέρει ότι αντίγραφο δόθηκε σε «απεσταλμένο» ή «εκπρόσωπο» στις 28 Ιουλίου 2026.
Αν η ανάγνωση αυτή είναι σωστή, πώς θα μπορούσε να δοθεί αντίγραφο μιας επιστολής σε κάποιον αρκετές ημέρες πριν υπογραφεί και χρονολογηθεί η ίδια η επιστολή;
Το περιεχόμενο γεννά ένα ακόμη ερώτημα. Ολόκληρη η επιστολή αφορά τις ευχαριστίες του Μοτζταμπά προς τον επικεφαλής της Αεροδιαστημικής Δύναμης για τη διατήρηση της «αλυσίδας εφοδιασμού». Γιατί, όμως, η διατήρηση της αλυσίδας εφοδιασμού να εμπίπτει στις αρμοδιότητες του επικεφαλής της Αεροδιαστημικής Δύναμης; Τι ακριβώς ήταν αυτή η «αλυσίδα εφοδιασμού» και γιατί χρειαζόταν ο ανώτατος ηγέτης να γράψει προσωπικά στον διοικητή της Αεροδιαστημικής Δύναμης γι’ αυτήν;
Στη συνέχεια, οι αντιφάσεις γίνονται ακόμη πιο έντονες.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026, οι ιρανικές πλατφόρμες ενημέρωσης δημοσίευσαν μια ακόμη επιστολή που αποδίδεται στον Μοτζταμπά. Αυτή υποτίθεται ότι χρονολογείται στο 1986, όταν ο Μοτζταμπά ήταν έφηβος, και απευθυνόταν στον μεγαλύτερο αδελφό του, τον Μοσταφά.
Ο γραφικός χαρακτήρας στην επιστολή του 1986 εμφανίζεται αισθητά διαφορετικός από εκείνον της επιστολής του Αυγούστου. Οι υπογραφές είναι ακόμη δυσκολότερο να συμβιβαστούν μεταξύ τους. Οι διαφορές είναι τόσο εμφανείς ώστε δεν χρειάζεται γραφολόγος για να τις εντοπίσει.
Οι χειρόγραφες επιστολές δεν είναι οι μόνοι ισχυρισμοί για την κατάσταση του Μοτζταμπά που γεννούν ερωτήματα.
Ο αγιατολάχ Μοχσέν Χεϊντάρι αλ Καθίρ (Mohsen Heydari al-Kathir), μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων —του οργάνου που είναι συνταγματικά αρμόδιο για την επιλογή του ανώτατου ηγέτη—, έδωσε επίσης τη δική του εκδοχή για την κατάσταση του Μοτζταμπά, σε συνέντευξη στο τηλεοπτικό δίκτυο Al-Araby στις 26 Σεπτεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με τον Χεϊντάρι, ο Μοτζταμπά τραυματίστηκε στην επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου 2026 στον χώρο όπου διέμενε ο πατέρας του, Αλί Χαμενεΐ. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, το οποίο στη συνέχεια βομβαρδίστηκε επίσης, είπε ο Χεϊντάρι, με αποτέλεσμα ο Μοτζταμπά να τραυματιστεί περαιτέρω και να χρειαστεί να απεγκλωβιστεί κάτω από τα ερείπια.
Ωστόσο, στην ίδια συνέντευξη, ο Χεϊντάρι είπε ότι ήταν το πρώτο μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων που πρότεινε το όνομα του Μοτζταμπά ως επόμενου ανώτατου ηγέτη, αφού βεβαιώθηκε ότι ο Μοτζταμπά ήταν σε άριστη κατάσταση υγείας.
Οι δύο αυτές εκδοχές αλληλοαναιρούνται: ένας άνθρωπος που υποτίθεται ότι υπέστη τραυματισμούς τόσο σοβαρούς ώστε να χρειαστεί απεγκλωβισμός μετά από δύο ξεχωριστές επιθέσεις περιγράφηκε, παρ’ όλα αυτά, ως ευρισκόμενος σε άριστη κατάσταση υγείας για να αναλάβει την ισχυρότερη θέση στην Ισλαμική Δημοκρατία, της οποίας το Σύνταγμα ορίζει: «Όποτε ο Ηγέτης καθίσταται προσωρινά ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντα της ηγεσίας λόγω ασθένειας ή οποιουδήποτε άλλου περιστατικού, τότε, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το συμβούλιο που αναφέρεται στο παρόν άρθρο αναλαμβάνει τα καθήκοντά του».
Κι όμως, εξακολουθεί να μην έχει υπάρξει καμία δημόσια εμφάνιση.
Καθώς η απουσία του Μοτζταμπά συνεχίζεται, αυξάνεται η πίεση για αποδείξεις ότι είναι ζωντανός και ικανός να ασκήσει τις εξουσίες που του αποδίδονται. Οι Ιρανοί συζητούν το ενδεχόμενο το καθεστώς να ανακοινώσει σύντομα νέο ανώτατο ηγέτη. Στις 28 Σεπτεμβρίου, το IranWire μετέδωσε ότι δύο πηγές με στενές διασυνδέσεις με διαφορετικές φατρίες εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας είπαν στο μέσο πως πολιτικά πρόσωπα από όλες τις φατρίες και πολυάριθμοι διοικητές του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) πιστεύουν ότι η συνέχιση της ηγεσίας του Μοτζταμπά, η οποία φέρεται να υποστηρίζεται με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, έχει καταστεί μη βιώσιμη και αποδυναμώνει το σύστημα. Το IranWire μετέδωσε επίσης ότι πολλά μέλη της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων τάσσονται υπέρ της επιλογής νέου ανώτατου ηγέτη.
Κάθε προσπάθεια να αποδειχθεί ότι ο Μοτζταμπά εξακολουθεί να υπάρχει και να ασκεί εξουσία παράγει, αντιθέτως, νέες ασυνέπειες και αμφιβολίες. Οσο περισσότερο παρατείνεται αυτή η απουσία, τόσο δυσκολότερο γίνεται ακόμη και για τους υποστηρικτές του καθεστώτος να πιστέψουν την επίσημη γραμμή.