Ώρα να κλείσει το Ομάν την πόρτα στους Χούθι

Το Ομάν, όπως και το Κατάρ, αρέσκεται να αυτοπαρουσιάζεται ως μεσολαβητής, στον οποίο μπορούν να στηριχθούν όλες οι πλευρές. Ενώ το Κατάρ εξασφάλισε ρόλο ενδιάμεσου τόσο με τους Ταλιμπάν όσο και με τη Χαμάς, το Ομάν επιδίωξε να καθιερωθεί ως ο κατεξοχήν μεσολαβητής για το Ιράν και τους Χούθι.

Ο Τζέικ Σάλιβαν, τότε έμπιστος της υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, ταξίδεψε μυστικά στο Μασκάτ για να ξεκινήσει τη διαδικασία που θα κατέληγε στο Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης του 2015. Άδραξε μια ιρανική πρόταση, την οποία ένα δικομματικό φάσμα Αμερικανών προκατόχων του είχε απορρίψει ως αβέβαιης προέλευσης και ως προερχόμενη από Ιρανούς αξιωματούχους που δεν μπορούσαν να επηρεάσουν τα χαρτοφυλάκια για τα οποία επιδίωκαν να συζητήσουν.

Αν και οι Ομανοί διπλωμάτες παρουσιάζουν τη στάση τους ως ενάρετη και, ίσως, πράγματι να επιθυμούν ειλικρινά να είναι έτσι, έρχεται μια στιγμή που η παροχή βήματος σε μια ομάδα που δεν ενδιαφέρεται για την ειρήνη καθιστά τον οικοδεσπότη μέρος του προβλήματος. Με τους πυραύλους των Χούθι να πλήττουν πολιτικούς στόχους στη Σαουδική Αραβία, ο σουλτάνος Χάιθαμ μπιν Τάρικ οφείλει να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν προωθεί την ειρήνη, αλλά, αντίθετα, «ξεπλένει» τις ακρότητες ενός εμπόλεμου και του προσδίδει νομιμοποίηση. Ο Μοχάμεντ Αμπντουλσαλάμ (Mohammad Abdulsalam), επικεφαλής διαπραγματευτής και εκπρόσωπος των Χούθι, ζει στο Μασκάτ εδώ και χρόνια· δημοσιεύματα εξακολουθούν να τον τοποθετούν στην πρωτεύουσα του Ομάν τον Σεπτέμβριο του 2026.

Αν η κυβέρνηση του Ομάν ενδιαφερόταν για την ειρήνη, το Μασκάτ θα απέλαυνε τους Χούθι, ενδεχομένως προς τη Σαουδική Αραβία, με μια δήλωση ότι το Ομάν θα προσφέρει πάντοτε τις καλές του υπηρεσίες για γνήσια διαμεσολάβηση, αλλά δεν θα επιτρέψει σε καμία ομάδα να παραμείνει στο Ομάν όταν η οργάνωση αυτή επιτίθεται ανοιχτά σε άλλα μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Αν δεν το πράξει, το Ομάν στέλνει το μήνυμα ότι η εκτόξευση πυραύλων κατά του διεθνούς αεροδρομίου του Ριάντ είναι αποδεκτή.

Η απομάκρυνση των Χούθι θα προσέφερε περισσότερα στην ειρήνη από ατέρμονες, ανειλικρινείς διαπραγματεύσεις. Θα χάραζε μια κόκκινη γραμμή, ορίζοντας το όριο της συμπεριφοράς που μπορεί να ανεχθεί ακόμη και το Ομάν. Μόνον όταν οι Χούθι συμφωνήσουν να τηρούν τους κανόνες του πολέμου θα πρέπει το Ομάν, ή οποιοσδήποτε μελλοντικός μεσολαβητής, να τους παραχωρεί την παρουσία του ως προνόμιο.

Αν, αντιθέτως, ο σουλτάνος Χάιθαμ και το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν προστατεύσουν την παρουσία των Χούθι, το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου θα πρέπει να εξετάσει την αναστολή, αν όχι την αποπομπή, του Ομάν, και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να εξετάσουν μια κλιμάκωση μέτρων εξαναγκασμού, που θα ξεκινά με την επιβολή κυρώσεων στο Ομάν για κάθε χρηματοοικονομική συναλλαγή στην οποία εμπλέκονται εκπρόσωποι των Χούθι και θα κορυφώνεται με τον χαρακτηρισμό του ως κράτους χορηγού της τρομοκρατίας.

Υπερβολικά πολλές χώρες αγκαλιάζουν τη διαμεσολάβηση για να παρακάμψουν τη λογοδοσία, αντί να επιτύχουν την ειρήνη. Η κλίση του Ομάν, αν όχι η συμπάθειά του, προς την Ισλαμική Δημοκρατία θα έπρεπε να το αποκλείει από τον ρόλο του μεσολαβητή. Η τιμωρία των ανειλικρινών μεσολαβητών θα βελτιώσει τη μελλοντική διαμεσολάβηση, αναγκάζοντας τα υπουργεία Εξωτερικών να αναγνωρίσουν ότι και τα ίδια διακυβεύουν κάτι, αν αποδώσουν άσχημα ή αν επιτρέψουν στους πελάτες τους να κάνουν το ίδιο.

Υπάρχει δίδαγμα και για τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Σαουδική Αραβία και τις άλλες χώρες που αντιτίθενται στους Χούθι: καμία χώρα δεν πρέπει να προσφεύγει σε μεσολαβητή που θέλει να τη δει να χάνει. Σήμερα, οι Ομανοί κάνουν πολύ περισσότερα για να διατηρήσουν το πρόβλημα των Χούθι παρά για να το επιλύσουν. Αυτό πιθανότατα υπήρξε συνειδητή επιλογή εκ μέρους τους, για την οποία το Μασκάτ θα πρέπει να λογοδοτήσει αν επιμείνει στο υφιστάμενο καθεστώς.