MEF Menu
Middle East ForumSupport MEF
Φόρουμ της Μέσης Ανατολής · Middle East Forum
Observer

Ο Νετανιάχου σήμερα θυμίζει περισσότερο Γκόλντα Μέιρ ή Μεναχέμ Μπέγκιν;

Η μία ηγέτιδα δεν αντέδρασε σε μια προειδοποίηση, ο άλλος μετέτρεψε τον κίνδυνο σε συνθήκη ειρήνης και κατέστρεψε έναν πυρηνικό αντιδραστήρα.

Ο Σαχίν Μονταρρές είναι αναλυτής διεθνούς ασφάλειας και επικεφαλής της ομάδας Ιράν στο ITSS Verona.

 Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu speaks to the UN General Assembly in New York in September 2023.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου. · Shutterstock

Στις 25 Σεπτεμβρίου 1973, ο βασιλιάς Χουσεΐν της Ιορδανίας πέταξε στο Ισραήλ και είπε στην πρωθυπουργό Γκόλντα Μέιρ ότι ο συριακός στρατός ήταν έτοιμος για πόλεμο. Οι στρατηγοί της υποτίμησαν την προειδοποίησή του. Εντεκα ημέρες αργότερα, η Αίγυπτος και η Συρία επιτέθηκαν ανήμερα του Γιομ Κιπούρ, της πιο ιερής ημέρας του ιουδαϊσμού. Η Μέιρ επιβίωσε του πολέμου, όχι όμως και της ετυμηγορίας του.

Σήμερα, οι Ισραηλινοί ζυγίζουν τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, απέναντι σε δύο προκατόχους του. Το ένα στρατόπεδο βλέπει τη Μέιρ, την ηγέτιδα που άκουσε μια προειδοποίηση και δεν έδρασε. Το άλλο βλέπει τον πρωθυπουργό Μεναχέμ Μπέγκιν, που μετέτρεψε τον κίνδυνο στη συνθήκη ειρήνης με την Αίγυπτο και στην καταστροφή του ιρακινού αντιδραστήρα Οσιράκ. Το ταξίδι του Νετανιάχου στο Άμπου Ντάμπι στις 27 Σεπτεμβρίου 2026 έδειξε ποια παρακαταθήκη επιδιώκει.

Το πρώτο στρατόπεδο είχε με το μέρος του ένα τηλεφώνημα. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2026, η Haaretz ανέφερε ότι ο Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ, πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, είχε προειδοποιήσει τον Νετανιάχου περίπου δέκα ημέρες πριν από την 7η Οκτωβρίου 2023 ότι οι κυβερνώντες της Γάζας ετοίμαζαν μεγάλη επίθεση. Οι New York Times ανέφεραν στη συνέχεια ότι η προειδοποίηση δεν έφτασε ποτέ στους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας του Ισραήλ και ότι, την 1η Οκτωβρίου 2023, ο Νετανιάχου αντιτάχθηκε σε πλήγματα κατά διοικητών στη Γάζα, από φόβο μήπως βλάψει την εξομάλυνση με τη Σαουδική Αραβία. Ο Νετανιάχου αρνήθηκε ότι έλαβε οποιαδήποτε προειδοποίηση.

Το δεύτερο στρατόπεδο βρίσκει τα τεκμήριά του στο Άμπου Ντάμπι. Ο διευθυντής της Μοσάντ Ρόμαν Γκόφμαν και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Σμούελ Μπεν Έζρα συνόδευσαν τον Νετανιάχου στην εξάωρη επίσκεψη. Την επομένη, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων των Εμιράτων επιβεβαίωσε τη συνάντηση. Η επιβεβαίωση είχε σημασία. Τον Μάιο του 2026, το γραφείο του Νετανιάχου ανακοίνωσε μυστική επίσκεψη στα Εμιράτα εν καιρώ πολέμου και το Άμπου Ντάμπι διέψευσε τον ισχυρισμό.

Ο κατάλογος των προσκεκλημένων εξηγεί τη μεταβολή. Πηγές της Yedioth Ahronoth τοποθετούσαν στο τραπέζι εκπροσώπους της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας, του Μαρόκου, του Κατάρ και της ανατολικής Λιβύης, ενώ δύο διπλωμάτες από τον Περσικό Κόλπο δήλωσαν στην Israel Hayom ότι τουλάχιστον δύο κράτη χωρίς σχέσεις με το Ισραήλ έστειλαν αντιπροσώπους. Καμία από αυτές τις κυβερνήσεις δεν παραδέχθηκε ότι συμμετείχε. Σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, ο Γκόφμαν οργάνωσε τη συνάντηση αφού το Ριάντ ζήτησε από το Ισραήλ βοήθεια κατά των επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο Γιόνι Μπεν Μεναχέμ (Yoni Ben Menachem), Ισραηλινός αναλυτής αραβικών υποθέσεων, προσθέτει ότι οι Σαουδάραβες ζήτησαν πληροφορίες, έγκαιρη προειδοποίηση και αντιαεροπορική άμυνα και ότι ο Νετανιάχου δεν αρνήθηκε.

Η εξομάλυνση κάποτε σήμαινε πτήσεις, πρεσβείες και φωτογραφίες. Η έγκαιρη προειδοποίηση σημαίνει κοινή χρήση δεδομένων ραντάρ. Η αντιαεροπορική άμυνα σημαίνει διασυνδεδεμένες συστοιχίες και κοινούς κανόνες για το ποιος βάλλει κατά τίνος. Τίποτα από τα δύο δεν μένει μυστικό για πολύ. Από τη στιγμή που τα σαουδαραβικά ραντάρ τροφοδοτούν ισραηλινούς εκτοξευτές, το Ριάντ έχει πάρει θέση στον πόλεμο ανάμεσα στην Ιερουσαλήμ και την Τεχεράνη, ό,τι κι αν λένε οι διπλωμάτες του. Οι Χούθι, ο πιο ανεξάρτητος σύμμαχος της Τεχεράνης, έσπρωξαν τη Σαουδική Αραβία προς μια επιχειρησιακή συμμαχία, την οποία χρόνια συνομιλιών δεν κατάφεραν να παραγάγουν.

Εδώ, η σύγκριση με τον Μπέγκιν αποκαλύπτει ένα κενό. Ο Μπέγκιν χτύπησε τον ιρακινού πυρηνικό αντιδραστήρα στο Οσιράκ στις 7 Ιουνίου 1981, τρεις εβδομάδες πριν από εκλογές, και κέρδισε την ψηφοφορία. Εδρασε μόνος. Η κυβέρνηση Ρίγκαν ανέστειλε την παράδοση μαχητικών F-16 και ψήφισε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υπέρ της καταδίκης της επιδρομής. Ο Μπέγκιν μπορούσε να απορροφήσει την οργή της Ουάσιγκτον επειδή δεν είχε ζητήσει τίποτα από καμία αραβική κυβέρνηση. Ο Νετανιάχου έχει ζητήσει από αρκετές, και εκείνες θα υποστούν πρώτες τα ιρανικά αντίποινα, όπως έμαθαν το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα το 2026. Ηρθαν στο Άμπου Ντάμπι επειδή πίσω τους στέκονται οι αμερικανικές δυνάμεις.

Μια στρατηγική τύπου Μπέγκιν απαιτεί, επομένως, τρεις αποφάσεις από την Ουάσιγκτον πριν από τον επόμενο γύρο. Πρώτον, το Πεντάγωνο οφείλει να μετατρέψει τον δίαυλο του Άμπου Ντάμπι σε μόνιμη δομή εντός της Κεντρικής Διοίκησης, η οποία το 2021 ενέταξε το Ισραήλ, ώστε να φέρει τους ισραηλινούς και τους αραβικούς στρατούς κάτω από την ίδια σχεδιαστική στέγη. Δεύτερον, η Ουάσιγκτον οφείλει να προσφέρει στο Ριάντ εγγύηση πέραν της αμυντικής συμφωνίας που υπέγραψαν οι δύο κυβερνήσεις τον Νοέμβριο του 2025, ώστε η Σαουδική Αραβία να μη χρειαστεί ποτέ να σταθμίσει τα ισραηλινά ραντάρ απέναντι σε έναν συμβιβασμό με το Ιράν. Τρίτον, η κυβέρνηση πρέπει να κατονομάσει τον στόχο της. Το Πεντάγωνο παρέτεινε την ανάπτυξη περίπου 50.000 στρατιωτών έως το 2027, ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζύγιζε το ενδεχόμενο να κηρύξει τον πόλεμο λήξαντα. Οι Αραβες ηγέτες δεν θα σταθούν στο πλευρό του Ισραήλ αν υποψιάζονται ότι η Ουάσιγκτον θα ανακηρύξει νίκη και θα τους αφήσει στο έλεος της Τεχεράνης.

Η Μέιρ άκουσε την προειδοποίησή της από έναν Αραβα βασιλιά και άφησε τους στρατηγούς της να την ακυρώσουν. Ο Νετανιάχου, ό,τι κι αν απέγινε η δική του προειδοποίηση, κάλεσε τους Αραβες ηγέτες που κάποτε προειδοποίησαν το Ισραήλ να υπερασπιστούν τους ουρανούς στο πλευρό του. Η δοκιμασία θα έρθει πάνω από την Αραβική Χερσόνησο, τη νύχτα που ένας πύραυλος των Χούθι θα κατευθύνεται προς το Ριάντ και ένα ισραηλινό ραντάρ θα τον δει πρώτο.

Διαβάστε το πρωτότυπο στα αγγλικά: Is Benjamin Netanyahu Today More Golda Meir or Menachem Begin?

Λάβετε τις αναλύσεις του Φόρουμ της Μέσης Ανατολής με email: εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο (στα αγγλικά)