Το Πακιστάν επιλέγει τη δειλία και πετά στα σκουπίδια το αμυντικό σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία

Στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, οι Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας επιχείρησαν να δολοφονήσουν ηγετικά στελέχη της Χαμάς στη Ντόχα του Κατάρ. Αστόχησαν. Με οργή αντέδρασε όχι μόνο η κυβέρνηση του Κατάρ, αλλά και πολλά άλλα αραβικά και ισλαμιστικά κράτη.

Ο πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ πέταξε στη Ντόχα για να εκφράσει την αλληλεγγύη του. Το Πακιστάν ζήτησε έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για να καταδικάσει το Ισραήλ και το Ισλαμαμπάντ συμμετείχε στην αραβοϊσλαμική σύνοδο κορυφής που ακολούθησε στη Ντόχα. Στο περιθώριο της συνόδου, ο Σαρίφ και ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, η πραγματική εξουσία στο εσωτερικό του Πακιστάν, έθεσαν τα θεμέλια για μια Συμφωνία Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας μεταξύ Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας.

Στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, ο σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο Σαρίφ υπέγραψαν τη συμφωνία, η οποία, σύμφωνα με την επίσημη πακιστανική ανακοίνωση, ορίζει ότι «οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της μίας εκ των δύο χωρών θα θεωρείται επίθεση εναντίον αμφοτέρων».

Η συνθήκη δεν οδήγησε μόνο σε ομοβροντία αναλυτών πολιτικής κατά του Ισραήλ και της υποτιθέμενης βαρύτητας του λάθους του στο Κατάρ, αλλά άνοιξε και συζήτηση για την αναπόφευκτη συγκρότηση ενός «ισλαμικού ΝΑΤΟ». Η Τουρκία, για παράδειγμα, άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να προσχωρήσει στη συμμαχία. Ο μπιν Σαλμάν ενέκρινε συνομιλίες για αμυντικά σύμφωνα με την Αίγυπτο και τη Σομαλία. Ο Χουάν Κόουλ (Juan Cole), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν και πολυγραφότατος μπλόγκερ, υποστήριξε ότι το Πακιστάν ήταν στρατηγικά καλύτερη επιλογή για τη Σαουδική Αραβία από μια συμφωνία με το Ισραήλ.

«Το Πακιστάν, μια μουσουλμανική χώρα περίπου 250 εκατομμυρίων, με στρατό που κατατάσσεται 12ος στον κόσμο και που διαθέτει απόθεμα πυρηνικών όπλων. Στην πραγματικότητα, το Πακιστάν κατατάσσεται υψηλότερα από το Ισραήλ, το οποίο βρίσκεται στη 15η θέση του Global Firepower Index. Η μόνη αδυναμία του Πακιστάν σε σύγκριση με το Ισραήλ είναι τα οικονομικά του», έγραψε ο Κόουλ.

Οταν όμως οι πύραυλοι έπεσαν βροχή στο Ριάντ, το Πακιστάν ήταν άφαντο. Με κοινά σύνορα 565 μιλίων με το Ιράν, το Πακιστάν θα μπορούσε να απαντήσει άμεσα στην «επίθεση εναντίον αμφοτέρων» από το Ιράν. Στο ελάχιστο, μια πακιστανική ανάπτυξη δυνάμεων προς τα σύνορα θα ανάγκαζε την Ισλαμική Δημοκρατία να υιοθετήσει πιο αμυντική στάση. Ούτε το Πακιστάν καταδίκασε το Ιράν όταν αυτό εξαπέλυσε επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών του Κατάρ, εγκαταστάσεων στις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν ούτε παρουσία ούτε συμφέρον. Αντιθέτως, καθώς drones και ρουκέτες έπεφταν βροχή στους υποτιθέμενους συμμάχους του, το Ισλαμαμπάντ παρέμεινε σιωπηλό.

Ενώ ο πόλεμος μαίνεται στον Περσικό Κόλπο, το Πακιστάν έχει κλιμακώσει τις επιθέσεις του κατά του Αφγανιστάν. Πακιστανική αεροπορική επιδρομή στις 16 Μαρτίου 2026 σε νοσοκομείο κοντά στην Καμπούλ φέρεται να σκότωσε πάνω από 400 αμάχους· σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στη Γάζα, το νοσοκομείο τους δεν λειτουργούσε παράλληλα και ως στρατιωτικό κέντρο διοίκησης. Το Πακιστάν έχει κηρύξει «ανοιχτό πόλεμο» κατά του Αφγανιστάν.

Μια τέτοια κήρυξη πολέμου δύσκολα δικαιολογείται. Το Πακιστάν σε μεγάλο βαθμό δημιούργησε τους Ταλιμπάν και η οργάνωση παρέμεινε εντολοδόχος του Πακιστάν καθ’ όλη τη διάρκεια της αμερικανικής παρουσίας. Μολονότι το Ισλαμαμπάντ ενοχλείται που οι Ταλιμπάν ακολουθούν ολοένα και πιο ανεξάρτητη γραμμή για να προστατεύσουν τη δική τους αντίληψη για τα εθνικά συμφέροντα του Αφγανιστάν, αυτό δύσκολα συνιστά casus belli. Αντιθέτως, γίνεται ολοένα σαφέστερο ότι η επιθετικότητα του Πακιστάν προς το Αφγανιστάν έχει έναν και μόνο σκοπό: να δώσει στις πακιστανικές αρχές μια δικαιολογία ώστε να μην τηρήσουν και να μην τιμήσουν τη Συμφωνία Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας με τη Σαουδική Αραβία.

Με άλλα λόγια, ο Ασίμ Μουνίρ είναι δειλός. Χρηματοδοτεί την τρομοκρατία εναντίον άοπλων Ινδουιστών σε τουριστικά θέρετρα όπως το Παχαλγκάμ, αλλά ουρλιάζει και παριστάνει το θύμα όταν η Ινδία αντεπιτίθεται, εξουδετερώνοντας αρκετά πακιστανικά στρατόπεδα εκπαίδευσης τρομοκρατών και αεροδρόμια. Ομοίως, υπογράφει συμφωνίες, φουσκώνει το στήθος του καθώς αποδέχεται νέους τίτλους, αλλά μόλις έρθει η ώρα να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις του, βρίσκει δικαιολογίες.

Ο μπιν Σαλμάν δεν στερείται ευθυνών. Ηταν τόσο προσηλωμένος στον δικό του «Αξονα των Ιχβάν» ώστε πίστεψε τα καμώματα και την αυτοπροβολή του Μουνίρ. Συνάπτοντας τη συμφωνία του με το Πακιστάν, πίστεψε ότι μπορούσε να οδηγήσει τη Σαουδική Αραβία σε νέα κατεύθυνση, λιγότερο εξαρτημένη από μια αμυντική εταιρική σχέση δεκαετιών με τις ΗΠΑ.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν κλείσει ιρανικούς θεσμούς και σύντομα ενδέχεται να στείλουν τους Ιρανούς πίσω στην πατρίδα τους. Και το Κατάρ, σύμφωνα με πληροφορίες, απελαύνει ιρανούς διπλωμάτες. Η Σαουδική Αραβία ίσως δεν άνοιξε ποτέ τις πόρτες της σε τόσους ιρανούς ομογενείς, όμως το Ριάντ οφείλει να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για τα ψεύδη του Σαρίφ και του Μουνίρ, στέλνοντας πίσω στην πατρίδα τους όλους τους πακιστανούς κατοίκους και εργαζομένους. Αλλωστε, αν το Πακιστάν αντιμετωπίζει τέτοια απειλή από το Αφγανιστάν ώστε να μην μπορεί να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, τότε σίγουρα επιβάλλεται οι Πακιστανοί να επιστρέψουν για να βοηθήσουν την πατρίδα τους.

Οι ινδοί εργαζόμενοι μπορούν εύκολα να καλύψουν το κενό. Τώρα και στο μέλλον, αντιπροσωπεύουν ένα πολύ πιο ασφαλές και σταθερό εργατικό δυναμικό. Και αν η κυβέρνηση του Πακιστάν φοβάται ότι θα μπορούσε να χάσει πάνω από 3 δισ. δολάρια τον μήνα από εμβάσματα των πολιτών της που εργάζονται στη Σαουδική Αραβία, τότε ίσως ο Σαρίφ και ο Μουνίρ θα έπρεπε απλώς να επιστρέψουν μέρος των χρημάτων που αυτοί και άλλοι ανώτεροι πολιτικοί και ανώτατοι αξιωματικοί έχουν κλέψει όλα αυτά τα χρόνια. Ας ονομάσουμε κάθε αμυντική συμμαχία με το Πακιστάν με το όνομά της: Αξονας της Δειλίας.