MEF Menu
Middle East ForumSupport MEF
Φόρουμ της Μέσης Ανατολής · Middle East Forum
Observer

Μπορεί το Κουβέιτ να συνεχίσει να παρακάμπτει την ενδυνάμωση των νέων;

Το Κουβέιτ οφείλει να προετοιμάσει τους νέους για ηγετικούς ρόλους και να δημιουργήσει θεσμούς που θα τους επιτρέπουν να τους ασκούν.

Η Radhika Lakshminarayanan είναι ερευνήτρια και ιστορικός και έχει συνεργαστεί, επί περισσότερες από τρεις δεκαετίες, με κορυφαία ιδρύματα στο Κουβέιτ και την Ινδία. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Small States Security Dilemma—Kuwait after 1991» («Το δίλημμα ασφάλειας των μικρών κρατών — Το Κουβέιτ μετά το 1991»).

People walk in downtown Kuwait City, Kuwait.
Πολίτες περπατούν στο κέντρο της πόλης του Κουβέιτ. · Shutterstock

Το Κουβέιτ είναι μια νέα χώρα, καθώς οι περισσότεροι πολίτες της είναι κάτω των 35 ετών. Το Κουβέιτ επενδύει δισεκατομμύρια δολάρια στην εκπαίδευση των νέων. Μορφωμένοι, ψηφιακά συνδεδεμένοι και δραστήριοι στην επιχειρηματικότητα, στα επαγγελματικά δίκτυα, στον εθελοντισμό και στον δημόσιο διάλογο, οι νέοι Κουβεϊτιανοί διαθέτουν τις δεξιότητες και τις φιλοδοξίες για να διαμορφώσουν το μέλλον της χώρας τους. Ωστόσο, η επιρροή τους στους πολιτικούς θεσμούς, στις οικονομικές προτεραιότητες και στους διορισμούς σε ανώτερες θέσεις παραμένει περιορισμένη. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι απλώς να προετοιμαστούν οι νέοι για ηγετικούς ρόλους, αλλά να δημιουργηθούν θεσμοί που θα τους επιτρέπουν να τους ασκήσουν.

Οι κανόνες για τις φοιτητικές εκλογές στο Πανεπιστήμιο του Κουβέιτ καθορίζουν τα ακαδημαϊκά κριτήρια επιλεξιμότητας και απαιτούν προηγούμενη έγκριση για τους χώρους, τις εκδηλώσεις και το υλικό της προεκλογικής εκστρατείας. Τον Σεπτέμβριο του 2024, το πανεπιστήμιο, κατόπιν εντολής του Συμβουλίου Δημόσιων Πανεπιστημίων, ανακοίνωσε την αναστολή των φοιτητικών εκλογών σε όλα τα δημόσια ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ύστερα από καταγγελίες για παρατυπίες. Το Συμβούλιο ζήτησε από τους φοιτητές να στραφούν αντ’ αυτού σε επιστημονικές, αθλητικές, κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Αν και οι δραστηριότητες αυτές καλλιεργούν δεξιότητες, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εμπειρία των εκλογών, της προεκλογικής εκστρατείας, της συγκρότησης συμμαχιών και της λογοδοσίας. Ιστορικά, οι φοιτητικές εκλογές πρόσφεραν στους νέους Κουβεϊτιανούς την ευκαιρία να συζητήσουν πολιτικά ρεύματα, να διαπραγματευτούν αντικρουόμενα συμφέροντα και να διατυπώσουν προσδοκίες. Η αναστολή των εκλογών στένεψε έναν δίαυλο πολιτικής συμμετοχής.

Οι ψηφιακές πλατφόρμες προσφέρουν στους νέους Κουβεϊτιανούς ένα βήμα για να συζητούν για τη στέγαση, την απασχόληση, τις δημόσιες υπηρεσίες και την πολιτική μεταρρύθμιση, όμως η διαδικτυακή συμμετοχή μπορεί να ενέχει νομικούς κινδύνους όταν αυτή η κριτική υπερβαίνει νομικά όρια, τα οποία το κράτος ερμηνεύει ως ιδιαιτέρως ευαίσθητα. Η αβεβαιότητα που προκύπτει ευνοεί την αυτολογοκρισία και αποθαρρύνει τους νέους από το να αμφισβητούν αποφάσεις, να οργανώνονται συλλογικά ή να απαιτούν λογοδοσία, αποδυναμώνοντας έτσι τη συμμετοχή στα κοινά και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Η πολιτική συμμετοχή εξαρτάται επίσης από την πρόσβαση σε δίκτυα, πληροφορίες, πόρους και κέντρα λήψης αποφάσεων. Καθιερωμένες πολιτικές οικογένειες, επιχειρηματικά συμφέροντα, κοινωνικές σχέσεις και διοικητικές ιεραρχίες μπορούν να προσφέρουν καθοδήγηση και επαγγελματικές ευκαιρίες. Η απουσία επίσημων πολιτικών κομμάτων και το σύστημα της μίας μη μεταβιβάσιμης ψήφου ευνοούν την προσωποκεντρική προεκλογική εκστρατεία. Ομως οι νέοι επαγγελματίες που δεν διαθέτουν τέτοια εδραιωμένα δίκτυα αντιμετωπίζουν συχνά δομικά μειονεκτήματα.

Οι οικονομικές ανισότητες ενισχύουν αυτά τα μειονεκτήματα. Η προεκλογική εκστρατεία απαιτεί πόρους για να συγκροτηθεί εκλογική βάση, να κινητοποιηθούν ψηφοφόροι και να υπάρξει ανταγωνισμός με τα καθιερωμένα δίκτυα. Οι εύπορες οικογένειες, τα φυλετικά δίκτυα και τα συνεκτικά πολιτικά μπλοκ μπορούν να συγκεντρώνουν πόρους και να κινητοποιούν υποστήριξη αποτελεσματικότερα από ανεξάρτητους υποψηφίους φτωχότερης προέλευσης. Το υψηλό ποσοστό επανεκλογής των ήδη εκλεγμένων βουλευτών το 2024 δείχνει επιπλέον πώς τα υφιστάμενα πολιτικά και οικονομικά πλεονεκτήματα μπορούν να αναπαράγονται. Το ζήτημα είναι η άνιση πρόσβαση σε πολιτικούς πόρους, η οποία καθιστά τη συμμετοχή προνόμιο του πλούτου και των διασυνδέσεων, αντί για αναμέτρηση νέων ιδεών, ικανοτήτων και λαϊκής στήριξης. Πρόσφατες ακαδημαϊκές μελέτες για το Κουβέιτ εντοπίζουν την κοινωνική τάξη ως βασικό προσδιοριστικό παράγοντα της πολιτικής συμμετοχής, επισημαίνοντας την ανάγκη για όρια δαπανών, διαφάνεια στη χρηματοδότηση των εκστρατειών και ισχυρότερη εκλογική εποπτεία.

Το Κουβέιτ διαθέτει πολλούς οργανισμούς για την ανάπτυξη των νέων, μεταξύ των οποίων οι Loyac, INJAZ Kuwait και το Συμβούλιο Νεολαίας του Κουβέιτ, που προωθούν την επιχειρηματικότητα, την ηγεσία και την απασχολησιμότητα. Αν και τέτοιες προσπάθειες προσφέρουν πολύτιμα θεμέλια, οι νέοι χρειάζεται να ασκούν ουσιαστική επιρροή στη χάραξη πολιτικής. Στις 10 Μαΐου 2024, το Κουβέιτ διέλυσε την Εθνοσυνέλευσή του και ανέστειλε αρκετές συνταγματικές διατάξεις. Η κυβέρνηση δικαιολόγησε τα μέτρα ως αναγκαία για την αντιμετώπιση της θεσμικής δυσλειτουργίας και την προστασία των εθνικών συμφερόντων. Το σκεπτικό μπορεί να είναι βάσιμο, όμως για τους νέους περιόρισε τις θεσμικές ευκαιρίες να επηρεάσουν τη νομοθεσία μέσω της εκλογικής εκπροσώπησης. Στην περίπτωση των νεαρών Κουβεϊτιανών γυναικών, οι προκλήσεις περιλαμβάνουν και την ανάγκη να κινηθούν μέσα σε ανδροκρατούμενα πολιτικά δίκτυα, πολιτισμικές προσδοκίες και θεσμικά εμπόδια. Τέτοια εμπόδια στη συμμετοχή των νέων ενέχουν τον κίνδυνο να αποδυναμώσουν τη συμπεριληπτική διακυβέρνηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η απελευθέρωση του Κουβέιτ το 1991 υπό αμερικανική ηγεσία εδραίωσε μια εταιρική σχέση θεμελιωμένη σε κοινά συμφέροντα ασφάλειας. Ωστόσο, οι συναισθηματικοί δεσμοί ενδέχεται να εξασθενούν μεταξύ των νέων του Κουβέιτ, οι οποίοι σήμερα βλέπουν ιρανικά αντίποινα εναντίον κουβεϊτιανών υποδομών πετρελαίου, ύδρευσης και αεροδρομίων, καθώς και εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Κουβέιτ. Αυτό απαιτεί από την Ουάσιγκτον να διευρύνει τη δραστηριοποίησή της πέρα από την ελίτ του Κουβέιτ και τους ανώτερους πολιτικούς και τους συνομιλητές σε θέματα ασφάλειας. Οφείλει να καλλιεργήσει ευκαιρίες επαφής με τους νέους μέσω περισσότερων προγραμμάτων πανεπιστημιακών ανταλλαγών, τεχνικής συνεργασίας, συμπράξεων στην κυβερνοασφάλεια, προγραμμάτων επιχειρηματικότητας και επαγγελματικών δικτύων.

Για το Κουβέιτ, η τρέχουσα σύγκρουση αναδεικνύει τις γεωστρατηγικές και γεωοικονομικές του ευπάθειες, καθώς και τα όρια μιας περιορισμένης ουδετερότητας. Ο δρόμος που ανοίγεται μπροστά υποδεικνύει μια πιο βιώσιμη προσέγγιση, που περιλαμβάνει μετρήσιμες μεταρρυθμίσεις, ισχυρότερες διαδρομές από το σχολείο στην εργασία και θεσμικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων οι νέοι επαγγελματίες θα μπορούν να διαμορφώνουν και να αξιολογούν τη δημόσια πολιτική, εξισορροπώντας τις εθνικές φιλοδοξίες με τις προσδοκίες της γενιάς τους. Οι νέοι του Κουβέιτ χρειάζονται «μια θέση στο τραπέζι». Το ερώτημα δεν είναι αν οι νέοι Κουβεϊτιανοί μπορούν να ηγηθούν, αλλά αν ένα πολιτικό σύστημα διαμορφωμένο από την πελατειακή λογική και τα εδραιωμένα δίκτυα θα τους κάνει χώρο ώστε να μοιραστούν την εξουσία.

Διαβάστε το πρωτότυπο στα αγγλικά: Can Kuwait Continue to Bypass Youth Empowerment?

Λάβετε τις αναλύσεις του Φόρουμ της Μέσης Ανατολής με email: εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο (στα αγγλικά)