Η σφαγή Ελληνορθοδόξων στο Κεράκ απαιτεί κάτι παραπάνω από συλλυπητήρια

Χιλιάδες άνθρωποι παρέστησαν στις κηδείες, στις 25 Οκτωβρίου 2026, των εννέα θυμάτων της τρομοκρατικής επίθεσης στην ελληνορθόδοξη εκκλησία του Κεράκ, μόλις δύο ημέρες νωρίτερα. Ο διάδοχος του θρόνου Χουσεΐν και ο πρωθυπουργός Τζάφαρ Χασάν εκπροσώπησαν τον βασιλιά Αμπντάλα Β΄, μεταφέροντας την αλληλεγγύη της ηγεσίας.

Οι αρχές συνέλαβαν δύο αδέλφια και τον γαμπρό τους. Στις 26 Οκτωβρίου, η ιορδανική αεροπορία έπληξε στόχους στη νότια Συρία, συνδέοντας επισήμως τους δράστες με τρομοκρατικούς πυρήνες στην άλλη πλευρά των συνόρων.

Αντίστοιχα, και η Συρία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με επιθέσεις ισλαμιστών εξτρεμιστών σε εκκλησίες. Επίθεση στις 24 Ιουλίου 2022, κατά τα εγκαίνια του ναού της Αγίας Σοφίας στη Σουκαϊλαμπίγια της Συρίας, άφησε πίσω της δύο νεκρούς. Στις 22 Ιουνίου 2025, τρομοκράτης πραγματοποίησε επίθεση αυτοκτονίας στον ναό του Προφήτη Ηλία στη Δαμασκό, σκοτώνοντας 25 ανθρώπους. Τον Μάρτιο του 2026, το Πατριαρχείο Αντιοχείας καταδίκασε επιθέσεις σε χριστιανικές περιουσίες και σε ένα προσκύνημα της Παναγίας στη Σουκαϊλαμπίγια.

Ο ερευνητής πολιτικής βίας Μουράντ Μπατάλ αλ Σισάνι (Murad Batal al-Shishani) εξηγεί ότι τέτοιες επιθέσεις σπέρνουν φόβο και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στη δημόσια ασφάλεια. Ο Άμερ Σαμπαϊλέ (Amer Sabaileh) προειδοποιεί ότι η επίσημη εικόνα μετριοπάθειας μπορεί να αποκρύπτει βαθύτερη ριζοσπαστικοποίηση.

Η Ελλάδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ, η Κύπρος, αραβικές κυβερνήσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ΟΗΕ και εκκλησιαστικοί ηγέτες καταδίκασαν το έγκλημα. Η Αθήνα, ωστόσο, όφειλε να έχει δώσει μεγαλύτερο βάρος στην έκφραση αλληλεγγύης της. Ο στρατηγικός αναλυτής και πρώην αξιωματικός της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Σάββας Καλεντερίδης θέτει το ερώτημα: «Δεν έπρεπε να παραστεί στην κηδεία Έλληνας υπουργός;». Επισημαίνει ότι οι ανακοινώσεις της αμερικανικής και της ισραηλινής πρεσβείας κάνουν λόγο για σφαγή Ελληνορθόδοξων Χριστιανών και επικρίνει το φαινομενικά περιορισμένο ενδιαφέρον στην Ελλάδα και την ισχνή τηλεοπτική κάλυψη.

Η Ελλάδα διατηρεί ιστορικούς, εκκλησιαστικούς και διπλωματικούς δεσμούς με αυτές τις κοινότητες. Οφείλει να διατηρεί μόνιμο δίαυλο επικοινωνίας με τους εκπροσώπους τους, να καταγράφει τις απειλές και να απαιτεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τις κυβερνήσεις, προτού οι οικογένειες αναζητήσουν ασφάλεια ως πρόσφυγες.

Το Αμμάν απέδωσε την ευθύνη της επίθεσης στο Ισλαμικό Κράτος, επικαλέστηκε πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών για επικείμενες επιθέσεις και προχώρησε σε προληπτικό πλήγμα με την επιχείρηση «Ιορδανική Αποτροπή – Χαμούντ», χωρίς συνεννόηση με τη Δαμασκό.

Ο Καλεντερίδης εκτιμά ότι τα τηλεφωνικά αρχεία αποκάλυψαν καθοδήγηση από τη Συρία. Διακρίνει επίσης ένα ευρύτερο μήνυμα. «Η Ιορδανία δεν χτύπησε απλώς τον πρόεδρο της Συρίας, Άχμεντ αλ Σαράα, αλλά τον σύμμαχο της Τουρκίας», δήλωσε, συνδέοντας την προειδοποίηση όχι μόνο με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον απεσταλμένο του Τομ Μπάρακ.

Και η Ευρώπη διαθέτει εργαλεία πίεσης. Ο Νικόλας Φαραντούρης, ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έχει κατ’ επανάληψη καλέσει την Κάγια Κάλας να προστατεύσει τις απειλούμενες χριστιανικές κοινότητες στη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

«Σε όλη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, όπου κι αν έχω επισκεφθεί ως μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, βλέπω σφαγές, διώξεις και απειλές εναντίον χριστιανικών και άλλων κοινοτήτων», δήλωσε. Ζητεί «οικονομικές κυρώσεις, εμπάργκο όπλων και εξοπλισμού και αναστολή κάθε αναπτυξιακής βοήθειας προς χώρες που δεν λαμβάνουν επαρκή μέτρα για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων».

Οι Βρυξέλλες έχουν δεσμεύσει 620 εκατ. ευρώ [690 εκατ. δολάρια] για τη Συρία για την περίοδο 2026–2027. Εντός αυτού του πακέτου, 280 εκατ. ευρώ καλύπτουν τη σταθεροποίηση, τους θεσμούς και την ανάκαμψη, ενώ 210 εκατ. ευρώ χρηματοδοτούν την ανθρωπιστική βοήθεια για το 2026. Η οικονομική μόχλευση προσφέρει, επομένως, ένα ουσιαστικό μέσο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης της Συρίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να θέσει προθεσμίες για τις έρευνες και τις διώξεις, καθώς και για την προστασία των εκκλησιών. Οφείλει να απαιτήσει ίση προστασία για όλους τους χριστιανούς στις χώρες τους, όχι μόνο στον νόμο αλλά και στην πράξη. Πρέπει να επιβάλει στοχευμένες κυρώσεις σε αξιωματούχους που κάνουν τα στραβά μάτια και να αναστείλει τη βοήθεια για την ανάπτυξη και τη θεσμική ανασυγκρότηση όταν οι αρχές υστερούν. Παράλληλα, οφείλει να διατηρήσει ανεξάρτητη ανθρωπιστική βοήθεια. Η Ελλάδα μπορεί να ηγηθεί αυτής της πρωτοβουλίας χάρη στις σχέσεις της με τα Πατριαρχεία και την Ιορδανία.

Ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης μπορεί να συγκεντρώνει αναφορές για παραβιάσεις, να χρηματοδοτεί ασφαλείς υποδομές και να δημοσιεύει αξιολογήσεις συμμόρφωσης. Οι αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να επισκέπτονται τις απειλούμενες ενορίες και να επαληθεύουν επιτόπου αν οι κυβερνήσεις τηρούν τις υποσχέσεις τους, με σαφή χρονοδιαγράμματα και δημόσιες ενημερώσεις προόδου.

Το τζιχαντιστικό παρελθόν του αλ Σαράα και οι δεσμοί του με το καθεστώς Ερντογάν επιβάλλουν έλεγχο των ενεργειών του. Η Ευρώπη πρέπει να επιμείνει σε ελεύθερες εκλογές, πλουραλισμό και εγγυήσεις δικαιωμάτων. Η νομιμοποίηση της εξουσίας στη Συρία αφορά και την ασφάλεια των γειτόνων της. Οι οικογένειες του Κεράκ και όλοι οι χριστιανοί της Μέσης Ανατολής χρειάζονται ασφάλεια για να παραμείνουν στην πατρίδα τους. Το «Christian Lives Matter» οφείλει να γίνει παγκόσμιο σύνθημα. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να αντιμετωπίσει την επιλεκτική της ευαισθησία. Δεν μπορεί να χύνει κροκοδείλια δάκρυα για τη Γάζα και ταυτόχρονα να αγνοεί την τύχη των χριστιανών και άλλων απειλούμενων κοινοτήτων στην περιοχή, μεταξύ αυτών Κούρδων, Δρούζων και Αλαουιτών. Η Αθήνα και οι Βρυξέλλες πρέπει να καταστήσουν την ίση προστασία όρο για τη χρηματοδότηση και τις διπλωματικές τους συνεργασίες — και να επιβάλουν πραγματικό κόστος σε όσους διώκουν αυτές τις κοινότητες.