Η αμερικανική αντιτρομοκρατία επαναλαμβάνει στη Σομαλία τα λάθη του Πακιστάν
Η πεποίθηση ότι η στήριξη της Σομαλιλάνδης σημαίνει απώλεια της συνεργασίας με τη Σομαλία είναι μια ανόητη υπόθεση.
Ο Μάικλ Ρούμπιν ειδικεύεται στο Ιράν, την Τουρκία και το Κέρας της Αφρικής. Στη σταδιοδρομία του περιλαμβάνεται θητεία ως αξιωματούχου του Πενταγώνου, με εμπειρία πεδίου στο Ιράν, την Υεμένη και το Ιράκ, καθώς και επαφές με τους Ταλιμπάν πριν από την 11η Σεπτεμβρίου. Ο κ. Ρούμπιν έχει επίσης συμβάλει στη στρατιωτική εκπαίδευση, διδάσκοντας μονάδες του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και των Πεζοναυτών σχετικά με τις περιφερειακές συγκρούσεις και την τρομοκρατία. Το επιστημονικό του έργο περιλαμβάνει αρκετές σημαντικές εκδόσεις, όπως τα «Dancing with the Devil» και «Eternal Iran». Ο Ρούμπιν απέκτησε διδακτορικό και μεταπτυχιακό στην Ιστορία, καθώς και πτυχίο (B.S.) στη Βιολογία, από το Πανεπιστήμιο Γέιλ.
Ο πρόεδρος Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλάχι («Ίρο») συνεχίζει την επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες, με βεβαρημένο πρόγραμμα συναντήσεων με κυβερνητικούς αξιωματούχους και ερευνητικούς οργανισμούς στην Ουάσιγκτον. Παρ’ όλα αυτά, η προσπάθεια για αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από τις ΗΠΑ φαίνεται να έχει κολλήσει. Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ τηρεί σιγή ιχθύος, γνώστες των διεργασιών αποδίδουν την ευθύνη σε δύο γραφεία: το ένα είναι εκείνο του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Κρις Λαντάου (Chris Landau), ο οποίος, όσο δεν λαμβάνει διαφορετικές εντολές, δεν είναι διατεθειμένος να ανατρέψει μια πολιτική με επίκεντρο το Μογκαντίσου, που χρονολογείται από την εποχή της υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον. Το δεύτερο εμπόδιο είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, το αντιτρομοκρατικό γραφείο του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Αξιωματούχοι εκεί ανησυχούν ότι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης θα υπονομεύσει την τρέχουσα αντιτρομοκρατική συνεργασία των ΗΠΑ με τη Σομαλία.
Ο αμερικανικός στρατός έχει εδώ και καιρό αναπτύξει εκπαιδευτές και επίλεκτες δυνάμεις στη Σομαλία, ώστε να ενισχύσει τον αγώνα της χώρας κατά της Αλ Σαμπάμπ και να στηρίξει τους ειρηνευτές της Αφρικανικής Ένωσης. Ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις αμερικανικές δυνάμεις από τη Σομαλία κατά την πρώτη του θητεία, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν τις επανέφερε μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Σύμφωνα με πληροφορίες, μικρά αποσπάσματα αμερικανικών στρατευμάτων βρίσκονται στο αεροδρόμιο Μπαλεντόγκλε, μια παλιά ιταλική βάση στην ενδοχώρα από το Μογκαντίσου, ενώ κάποιο αμερικανικό προσωπικό φέρεται να δραστηριοποιείται στην περιοχή του συγκροτήματος Χαλάνε, το οποίο μοιράζεται με τις αποστολές των Ηνωμένων Εθνών και της Αφρικανικής Ένωσης. Αναφέρεται επίσης ότι υπάρχουν ορισμένοι Navy SEALS και άλλες επίλεκτες δυνάμεις στο Μπόσασο και στο Κισμάγιο. Έστω και προσωρινά, υπήρξε αμερικανικό προσωπικό στη Μπαϊντόα, στο Ντουσαμαρέμπ και στο Τζοχάρ.
Επιπλέον, Αμερικανοί αξιωματούχοι του στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών υποστηρίζουν ολοένα και περισσότερο την αντιτρομοκρατική αποστολή από το Camp Lemonier στο Τζιμπουτί, από την Κένυα και από την ίδια τη Σομαλιλάνδη. Δύο είναι οι βασικοί στόχοι της αμερικανικής δράσης: το στρατόπεδο του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) στα όρη Γκόλις, στην Πουντλάνδη, κοντά στο Μπόσασο, και ο ευρύτερος αγώνας κατά της Αλ Σαμπάμπ.
Η ιδέα ότι η στήριξη της Σομαλιλάνδης σημαίνει θυσία της συνεργασίας με τη Σομαλία στηρίζεται σε ανόητες παραδοχές και, εκ των πραγμάτων, αναδεικνύει πόσο προβληματική είναι η συνεργασία με το Μογκαντίσου.
Πρώτα, ας δούμε την Πουντλάνδη και τον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους. Η Πουντλάνδη τρέφει δυσαρέσκεια απέναντι στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Μογκαντίσου, επειδή ο Σομαλός πρόεδρος Χασάν Σέιχ Μοχαμούντ, ο οποίος επιλέχθηκε αντί να εκλεγεί και του οποίου η συνταγματική θητεία έχει πλέον λήξει, απορρίπτει τα ομοσπονδιακά δικαιώματα κρατιδίων όπως η Πουντλάνδη. Αν και η Πουντλάνδη και η Σομαλιλάνδη είναι αντίπαλες και έχουν συνοριακή διαφορά, συνεργάζονται επίσης. Ενώ η Πουντλάνδη παραμένει προς το παρόν εντός της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η συγκεντρωτική ώθηση του Μογκαντίσου είναι εξίσου πιθανό να ωθήσει την Πουντλάνδη να ακολουθήσει τον δρόμο της Σομαλιλάνδης όσο και να την υποτάξει.
Ούτε βγάζει νόημα ότι η Πουντλάνδη θα σταματούσε να συνδράμει στον περιορισμό και την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους. Παρότι ορισμένοι Σομαλοί αξιωματούχοι και οι Τούρκοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών που τους στηρίζουν ονειρεύονται ότι μπορούν να αξιοποιήσουν το Ισλαμικό Κράτος εναντίον της Σομαλιλάνδης, είναι απίθανο η Πουντλάνδη να διακόψει την αντιτρομοκρατική συνεργασία. Η πρωτεύουσά της, το Γκαρόουε, είναι μια νωχελική πόλη της ενδοχώρας, η οποία, κατ’ ειρωνεία, εξαρτάται από το εμπόριο με τη Σομαλιλάνδη· το ευρύτερο οικονομικό μέλλον της Πουντλάνδης στηρίζεται στο λιμάνι του Μπόσασο, που απέχει μόλις 44 μίλια από το ορεινό αρχηγείο του Ισλαμικού Κράτους στη Σομαλιλάνδη.
Η συνεργασία της Σομαλίας στο μέτωπο της Αλ Σαμπάμπ είναι πιο περίπλοκη. Αν και η Αλ Σαμπάμπ απειλεί τη διορισμένη κυβέρνηση του προέδρου Χασάν Σέιχ Μοχαμούντ, η διαφθορά του προέδρου διασφαλίζει ότι ακόμη και οι εκπαιδευμένες από τις ΗΠΑ ειδικές δυνάμεις Ντάναμπ δεν μπορούν να επικρατήσουν. Παράλληλα, η εκπαιδευμένη από την Τουρκία μονάδα Γκόργκορ είναι εξίσου πιθανό να στηρίξει την Αλ Σαμπάμπ όσο και να πολεμήσει τα μέλη της. Επανειλημμένα, ο Χασάν Σέιχ Μοχαμούντ έχει δείξει ότι είναι περισσότερο πρόθυμος να αναπτύξει σομαλικές δυνάμεις εναντίον των πολιτικών του ανταγωνιστών ή των ομόσπονδων κρατιδίων που τον αμφισβητούν, παρά να νικήσει τους ισλαμιστές. Σήμερα, είναι αδύνατον να λειτουργήσει κανείς επιχείρηση ή να χτίσει κτίριο στο Μογκαντίσου χωρίς άδεια της Αλ Σαμπάμπ. Οι Σομαλοί είναι πιο πρόθυμοι να εμπιστευθούν τη δικαιοσύνη της Αλ Σαμπάμπ απ’ ό,τι τα κρατικά δικαστήρια, λόγω της ταχύτητας λειτουργίας και της αντίληψης ότι δεν υπάρχει διαφθορά.
Στην πράξη, το μοτίβο στη Σομαλία σήμερα μοιάζει με αυτό που βιώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο Πακιστάν. Καθώς η Ουάσιγκτον ξόδευε δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη των πακιστανικών αντιτρομοκρατικών προσπαθειών, δημιούργησε έναν ηθικό κίνδυνο, σύμφωνα με τον οποίο η συνέχιση της επικερδούς στρατιωτικής βοήθειας απαιτούσε οι πακιστανικές δυνάμεις να μη νικήσουν ποτέ ολοκληρωτικά τους Ταλιμπάν, την Αλ Κάιντα ή άλλες ριζοσπαστικές ομάδες των Ντεομπάντι. Αν το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας πιστεύει ότι η ήττα της Αλ Σαμπάμπ απαιτεί να θυσιαστούν οι προσδοκίες της δημοκρατικής, φιλοδυτικής και ασφαλούς Σομαλιλάνδης και να κερδηθεί η εύνοια μιας κυβέρνησης του Μογκαντίσου που έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν είναι τίποτε περισσότερο από κινεζική μαριονέτα και τουρκική σατραπεία, τότε Αμερικανοί θα χάσουν τη ζωή τους.
Η αντιτρομοκρατική συνεργασία και ο εκβιασμός δεν είναι συνώνυμα. Ο μόνος τρόπος για να ασφαλιστεί πραγματικά ο Κόλπος του Άντεν και, τελικά, να ανατραπούν τα κέρδη της Αλ Σαμπάμπ στη Σομαλία είναι να αναγνωριστεί η Σομαλιλάνδη και να υπάρξει εταιρική σχέση μαζί της, στη συνέχεια να εδραιωθεί η ασφάλεια στην Πουντλάνδη και την Τζουμπαλάνδη και, τέλος, να απομονωθεί και κατόπιν να αντιμετωπιστεί η Αλ Σαμπάμπ, παρά το Μογκαντίσου και όχι κατ’ ανάγκην σε συνεργασία μαζί του.