Το Πακιστάν τοποθετεί στρατηγό της αντιτρομοκρατίας επικεφαλής της αμυντικής συμμαχίας της Μέκκας

Το Πακιστάν διόρισε τον απόστρατο αντιστράτηγο Νάουμαν Μαχμούντ (Nauman Mahmood) ως πρώτο γενικό γραμματέα της υπό σαουδαραβική ηγεσία Αμυντικής Συμμαχίας της Μέκκας, τοποθετώντας έναν βετεράνο των αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων, της ανάλυσης πληροφοριών και του στρατιωτικού σχεδιασμού στο επίκεντρο του νέου πλαισίου ασφαλείας που συνδέει το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία. Ο διορισμός είναι σημαντικός, καθώς η σταδιοδρομία του Μαχμούντ προσφέρει μια ένδειξη για το είδος της πρόκλησης ασφαλείας που ενδέχεται να προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει η συμμαχία.

Η κυβέρνηση του Πακιστάν ανακοίνωσε στις 23 Σεπτεμβρίου 2026 ότι ο Μαχμούντ, κάτοχος του Hilal-i-Imtiaz (Military), της δεύτερης υψηλότερης διάκρισης του Πακιστάν, θα ηγηθεί της Γενικής Γραμματείας που συγκροτείται στο Ριάντ. Οι τρεις χώρες υπέγραψαν τη Mecca Joint Defense Agreement στις 7 Αυγούστου 2026, βάσει της οποίας μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θα αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον και των τριών. Στην πρώτη συνεδρίαση της Στρατηγικής Πολιτικής και Αμυντικής Επιτροπής, στην Κωνσταντινούπολη, στις 31 Αυγούστου, οι χώρες συμφώνησαν να ιδρύσουν τη μόνιμη γραμματεία και να παραχωρήσουν στο Πακιστάν την πρώτη τριετή θητεία του γενικού γραμματέα.

Η επιλογή του Μαχμούντ είναι αξιοσημείωτη, καθώς η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει μια εξελιγμένη απειλή από τους Χούθι της Υεμένης. Η συμμαχία δεν έχει χαρακτηρίσει τους Χούθι ως τον βασικό αντίπαλό της και τα μέλη της εξακολουθούν να περιγράφουν τη συμφωνία ως αμυντική, ωστόσο ο χρονισμός δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Οι Χούθι έχουν αποδείξει ότι μπορούν να συνδυάζουν τον ανταρτοπόλεμο με drones, πυραύλους και επιθέσεις στη θάλασσα, απειλώντας σαουδαραβικό έδαφος, ενεργειακές υποδομές και έναν από τους σημαντικότερους ναυτιλιακούς διαδρόμους του κόσμου.

Ο Μαχμούντ πέρασε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας αντιμετωπίζοντας οργανώσεις που χρησιμοποιούν ανάλογου τύπου ασύμμετρο πόλεμο. Καταταγμένος στο Σύνταγμα Μπαλούχ του Πακιστάν τον Σεπτέμβριο του 1987, υπηρέτησε για περίπου 36 χρόνια, προτού αποστρατευθεί τον Απρίλιο του 2023. Η σταδιοδρομία του περιλάμβανε διοίκηση στο πεδίο, υπηρεσίες πληροφοριών, στρατηγική ανάλυση και στρατιωτική εκπαίδευση. Σπούδασε στη Σχολή Διοίκησης και Επιτελών στην Κουέτα, στη Σχολή Διοίκησης και Επιτελών στην Αίγυπτο και στο National Defense University στο Ισλαμαμπάντ, όπου απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στις War Studies. Πέρασε επίσης χρόνια στη Σχολή Διοίκησης και Επιτελών, φτάνοντας τελικά να υπηρετήσει ως chief instructor.

Η επιχειρησιακή του εμπειρία περιλάμβανε τη διοίκηση μιας μεραρχίας πεζικού στο Βόρειο Βαζιριστάν, επίκεντρο της εκστρατείας του Πακιστάν κατά ένοπλων οργανώσεων που δρούσαν κατά μήκος των αφγανικών συνόρων. Στη συνέχεια μετακινήθηκε από τη διοίκηση στο πεδίο της μάχης στις υπηρεσίες πληροφοριών, αναλαμβάνοντας διευθυντής γενικός της Διεύθυνσης Ανάλυσης στην Inter-Services Intelligence. Η θέση αυτή τον έφερε σε επαφή με στρατηγικές εκτιμήσεις, συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών και το ευρύτερο περιφερειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο δρουν οι ένοπλες οργανώσεις.

Προήχθη σε αντιστράτηγο τον Απρίλιο του 2019 και αργότερα υπηρέτησε ως επιθεωρητής γενικός Επικοινωνιών και Τεχνολογίας Πληροφορικής στο αρχηγείο του στρατού. Τον Δεκέμβριο του 2019 ανέλαβε τη διοίκηση του XI Σώματος Στρατού στην Πεσαβάρ.

Ο χρονισμός ήταν σημαντικός. Η πακιστανική επαρχία Χάιμπερ Παχτουνκβά παρέμενε ευάλωτη σε επιθέσεις από τρομοκρατικές ομάδες, ιδίως εκείνες που συνδέονταν με το Αφγανιστάν. Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονταν να αποχωρήσουν από το Αφγανιστάν και οι συνέπειες της επιστροφής των Ταλιμπάν γίνονταν ολοένα πιο εμφανείς.

Ο Μαχμούντ αποχώρησε από τη διοίκηση της Πεσαβάρ τον Νοέμβριο του 2021 και στη συνέχεια έγινε πρόεδρος του National Defense University, θέση που διατήρησε μέχρι την αποστρατεία του. Η σταδιοδρομία του, επομένως, κινήθηκε σε αρκετά πεδία που η νέα συμμαχία θα κληθεί να ενοποιήσει: στρατιωτικές επιχειρήσεις, υπηρεσίες πληροφοριών, στρατηγικό σχεδιασμό και εκπαίδευση ανώτερων αξιωματικών.

Το υπόβαθρο αυτό έχει σημασία, επειδή η πρόκληση των Χούθι δεν είναι ένα συμβατικό στρατιωτικό πρόβλημα. Η γεωγραφία της Υεμένης, η ικανότητα των Χούθι να διασπείρουν τις δυνάμεις τους και η χρήση σχετικά φθηνών drones και πυραύλων καθιστούν δύσκολη την ήττα τους μόνο με συμβατική ισχύ. Μια επιτυχημένη απάντηση απαιτεί πληροφορίες, επιτήρηση, έγκαιρη προειδοποίηση, στοχοποίηση, ασφάλεια συνόρων, θαλάσσια παρακολούθηση και κατανόηση του πολιτικού και φυλετικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο δρα ένα ένοπλο κίνημα.

Το Πακιστάν έχει διδαχθεί πολλά από αυτά τα μαθήματα μέσα από τις δικές του αντιτρομοκρατικές εκστρατείες, αν και το Βόρειο Βαζιριστάν δεν είναι η Υεμένη. Οι υποκείμενες αρχές, πάντως, είναι συναφείς. Και οι δύο εκστρατείες επιδιώκουν να στερήσουν από τις ένοπλες ομάδες καταφύγιο, να διαταράξουν τα δίκτυα εφοδιασμού, να βελτιώσουν τη διείσδυση των υπηρεσιών πληροφοριών, να προστατεύσουν τα αστικά κέντρα και να συνδυάσουν τη στρατιωτική πίεση με πολιτικά και οικονομικά μέτρα.

Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί μία από τις σημαντικότερες συνεισφορές του Μαχμούντ στο Ριάντ.

Το πρώτο καθήκον της συμμαχίας θα είναι να οικοδομήσει έναν οργανισμό ικανό να καταστήσει επιχειρησιακή τη συλλογική άμυνα. Αυτό προϋποθέτει να καθοριστεί πώς θα ανταλλάσσονται οι πληροφορίες, πώς θα αξιολογούνται οι απειλές, η διαλειτουργικότητα, ο τρόπος διεξαγωγής ασκήσεων και τι ενεργοποιεί την αμοιβαία άμυνα.

Ο διορισμός ενός απόστρατου Πακιστανού στρατηγού, αντί ενός συμβατικού διπλωμάτη, προσδίδει στη γραμματεία έναν σαφή προσανατολισμό στην ασφάλεια.

Έρχεται επίσης σε μια στιγμή κατά την οποία η απειλή των Χούθι έχει αποκτήσει ευρύτερη στρατηγική σημασία. Οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας δεν αποτελούν πλέον απλώς ένα πρόβλημα Υεμένης-Σαουδικής Αραβίας.

Ο διορισμός του Μαχμούντ εγείρει, κατά συνέπεια, ένα ευρύτερο ερώτημα για το τι θα εξελιχθεί η Συμμαχία της Μέκκας. Η συμφωνία είναι αμυντική. Το Πακιστάν έχει τονίσει ότι δεν στρέφεται εναντίον καμίας χώρας· η Τουρκία έχει δηλώσει ότι το πλαίσιο σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα και είναι συμπληρωματικό προς τις υφιστάμενες συμμαχίες. Τα τρία μέλη έχουν επίσης συζητήσει τη θεσμοθέτηση της αμυντικοβιομηχανικής συνεργασίας, την από κοινού ανάπτυξη και παραγωγή, καθώς και άλλες μορφές στρατιωτικής συνεργασίας.

Ωστόσο, οι αμυντικές συμμαχίες διαμορφώνονται τελικά από τις απειλές που καλούνται να αποτρέψουν. Το Ιράν επηρεάζει, αν δεν κατευθύνει, το κίνημα των Χούθι, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεκτίμηση του ευρύτερου ιρανικού ρόλου σε κάθε αποτίμηση της ασφάλειας των αραβικών κρατών του Κόλπου, μολονότι τα μέλη της Συμμαχίας της Μέκκας δεν βλέπουν τους εαυτούς τους ως αντι-ιρανικό συνασπισμό.

Αυτό, ωστόσο, σημαίνει ότι η συμμαχία πρέπει να προετοιμαστεί για ένα περιφερειακό περιβάλλον όπου κρατικές και μη κρατικές απειλές αλληλεπικαλύπτονται.