Τελειώνει η εποχή του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν;
Ο Σαουδάραβας διάδοχος έβαλε τον προσωπικό του ανταγωνισμό με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πάνω από τη στρατηγική σταθερότητα.
Ο Μάικλ Ρούμπιν ειδικεύεται στο Ιράν, την Τουρκία και το Κέρας της Αφρικής. Στη σταδιοδρομία του περιλαμβάνεται θητεία ως αξιωματούχου του Πενταγώνου, με εμπειρία πεδίου στο Ιράν, την Υεμένη και το Ιράκ, καθώς και επαφές με τους Ταλιμπάν πριν από την 11η Σεπτεμβρίου. Ο κ. Ρούμπιν έχει επίσης συμβάλει στη στρατιωτική εκπαίδευση, διδάσκοντας μονάδες του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού και των Πεζοναυτών σχετικά με τις περιφερειακές συγκρούσεις και την τρομοκρατία. Το επιστημονικό του έργο περιλαμβάνει αρκετές σημαντικές εκδόσεις, όπως τα «Dancing with the Devil» και «Eternal Iran». Ο Ρούμπιν απέκτησε διδακτορικό και μεταπτυχιακό στην Ιστορία, καθώς και πτυχίο (B.S.) στη Βιολογία, από το Πανεπιστήμιο Γέιλ.
Η Υεμένη υπήρξε πάντοτε το νεκροταφείο των σαουδαραβικών φιλοδοξιών. Για τη Σαουδική Αραβία, ο πρίγκιπας Χάλεντ μπιν Σουλτάν ήταν ο ήρωας της επιχείρησης «Καταιγίδα της Ερήμου». Μετά την απελευθέρωση του Κουβέιτ σε 100 ώρες, οι Σαουδάραβες ψιθύριζαν μάλιστα ότι ο Χάλεντ, εγγονός του βασιλιά Αμπντελαζίζ, θα μπορούσε να γίνει μελλοντικός υπουργός Αμυνας, αν όχι βασιλιάς. Αυτό άλλαξε το 2009, όταν ο Χάλεντ ηγήθηκε της επιχείρησης «Καμένη Γη», μιας σαουδαραβικής επέμβασης στην Υεμένη. Γρήγορα μετατράπηκε σε βάλτο και οδήγησε σε ταπεινωτική σαουδαραβική αποχώρηση. Η Σαουδική Αραβία έχασε μερικές εκατοντάδες στρατιώτες, ορισμένοι από τους οποίους αγνοούνται. Οι Σαουδάραβες δεν παραδέχονται ποτέ λάθη, όμως η βύθιση του Χάλεντ στην αφάνεια υποδηλώνει ότι ο βασιλιάς Αμπντάλα τον θεώρησε υπεύθυνο.
Ο βασιλιάς Σαλμάν έχρισε τον Μοχάμεντ μπιν Νάγεφ διάδοχο στις 29 Απριλίου 2015. Ο Μπιν Νάγεφ ήταν υπουργός Εσωτερικών και υποστηρικτής της σαουδαραβικής επέμβασης στην Υεμένη. Η προαγωγή του τον βοήθησε να συντονίσει καλύτερα την εκστρατεία κατά των Χούθι. Οι σαουδαραβικοί βομβαρδισμοί, ακόμη και με αμερικανική υποστήριξη σε επίπεδο πληροφοριών και ανεφοδιασμού, υπήρξαν καταστροφή και, ενώ οι Εμιρατινοί πέτυχαν στην αποστολή τους να εξαλείψουν τον έλεγχο της Αλ Κάιντα στην Αραβική Χερσόνησο στη νότια Υεμένη, οι σαουδαραβικές δυνάμεις βάλτωσαν. Το Ριάντ δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ πόσο κακές είναι οι ένοπλες δυνάμεις του, όμως η περιθωριοποίηση αντανακλά τη σκέψη του βασιλιά. Το 2017 αντικατέστησε τον Μπιν Νάγεφ με τον γιο του, τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Ο Μπιν Σαλμάν εκτοξεύθηκε, αποσπώντας πλούτο από ομοίους του και εγκαινιάζοντας το φιλόδοξο σχέδιο Saudi Vision 2030.
Ο Μπιν Σαλμάν ακολούθησε διαφορετική τακτική με τους Χούθι. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σαουδική Αραβία δεν μπορούσε να εμπιστευθεί τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά από εκατοντάδες επιθέσεις των Χούθι με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον κρίσιμων σαουδαραβικών πολιτικών και στρατιωτικών υποδομών, ο Μπιν Σαλμάν επιδίωξε έναν αθόρυβο συμβιβασμό με τους Χούθι. Οι σαουδαραβικές αρχές θα περιόριζαν τις επιθέσεις τους στην Υεμένη και, σε αντάλλαγμα, οι Χούθι θα έστρεφαν τα πυρά τους αλλού. Το Ριάντ ενέκρινε μάλιστα τη Συμφωνία της Στοκχόλμης του 2018, μια διεθνή παράδοση στα συμφέροντα των Χούθι υπό το πρόσχημα της αποκλιμάκωσης.
Ο κατευνασμός ιδεολογικών εχθρών δεν αποδίδει ποτέ. Δεν απέδωσε όταν οι σαουδαραβικές αρχές κατεύνασαν την Αλ Κάιντα, επιτρέποντας στην οργάνωση να λαμβάνει γενναιοδωρίες από ιδιώτες χορηγούς, έστω και χωρίς επίσημη στήριξη, αρκεί να μην επιτίθετο εντός της Σαουδικής Αραβίας. Ούτε απέδωσε με τους Χούθι.
Η πολιτική του Μπιν Σαλμάν στην Υεμένη το τελευταίο έτος υπήρξε ιδιαίτερα καταστροφική. Εως τις 30 Δεκεμβρίου 2025, η νότια Υεμένη ήταν σε μεγάλο βαθμό σταθερή. Το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο του Αϊνταρούς Ζουμπαΐντι ήταν ευρέως, αν και όχι καθολικά, δημοφιλές. Κυβερνούσε αποτελεσματικά παρά την έλλειψη πόρων και συνεργαζόταν πέρα από τα παλιά σύνορα μεταξύ Βόρειας και Νότιας Υεμένης με ομάδες όπως η Εθνική Αντίσταση του Ταρέκ Σάλεχ στη Μόκα, στις ακτές του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Παρότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είχαν εκπαιδεύσει το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο, η σταθερότητα της οργάνωσης επέτρεψε την αποχώρηση όλων πλην ελαχίστων Εμιρατινών συμβούλων. Σιγά σιγά, οι Νότιες Δυνάμεις εδραίωναν τον έλεγχό τους και ανέκοπταν το προσοδοφόρο λαθρεμπόριο ιρανικών όπλων που διεξήγαν το Ομάν και η υεμενίτικη Μουσουλμανική Αδελφότητα μέσω του Χαντραμάουτ προς τους Χούθι.
Ο Μπιν Σαλμάν έβαλε τον προσωπικό του ανταγωνισμό με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πάνω από τη στρατηγική σταθερότητα και επιδίωξε να προωθήσει τους συμμάχους του στο Ισλάχ, τη υεμενίτικη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε ότι θα ακρωτηρίαζε τη μόνη δύναμη ικανή να αναχαιτίσει τους Χούθι. Διέταξε σαουδαραβικά μαχητικά να βομβαρδίσουν το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο και στη συνέχεια διέταξε την κράτηση των ηγετών του Νότου. Οι εντολοδόχοι του Μπιν Σαλμάν εισήλθαν στη Μουκάλα και στο Αден, όμως οι ντόπιοι τους αντιμετώπισαν περισσότερο ως κατακτητές παρά ως νόμιμη αρχή. Κανείς τους δεν είχε την ικανότητα να κυβερνήσει και η ασφάλεια στον Νότο κατέρρευσε. Η Μόκα, εν τω μεταξύ, απομονώθηκε, καθώς ο Σάλεχ δεν μπορούσε πλέον να υπολογίζει σε στήριξη από το Αδεν.
Γι’ αυτό, στις 10 Σεπτεμβρίου 2026, ύστερα από λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα, οι Χούθι επρόκειτο να καταλάβουν τη Μόκα. Ο Λευκός Οίκος μπορεί να υποβαθμίζει την Υεμένη και η 25η επέτειος των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου μπορεί να επισκιάζει την είδηση, όμως το γεγονός δεν κρύβεται: η απώλεια της Μόκα είναι η σημαντικότερη νίκη των Χούθι εδώ και χρόνια.
Η διεθνής κοινότητα θα πληρώσει το τίμημα. Ενώ προηγουμένως οι Χούθι μπορούσαν να πλήττουν τη ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ από τα βουνά της ενδοχώρας πίσω από την ακτή της Τιχάμα, τώρα ελέγχουν το στρατηγικό σημείο συμφόρησης και μπορούν ευκολότερα να ποντίζουν νάρκες και να εξαπολύουν υποβρύχια και μη επανδρωμένα σκάφη μικρής εμβέλειας με οπτική επαφή κατά των πλοίων. Εν ολίγοις, η κατάληψη της Μόκα από τους Χούθι δίνει στις υποστηριζόμενες από το Ιράν δυνάμεις την ίδια δυνατότητα να διαταράσσουν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ που έχει το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) στα Στενά του Ορμούζ.
Ο Μπιν Σαλμάν επιδείνωσε την καταστροφή με άλλες επιλογές πολιτικής: εργάστηκε τόσο για να υπονομεύσει τη Σομαλιλάνδη όσο και, στον εμφύλιο πόλεμο του Σουδάν, για να προωθήσει τον στρατηγό των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων Αμπντέλ Φατάχ αλ Μπουρχάν. Ο κοινός παρονομαστής που διαμορφώνει τη σαουδαραβική πολιτική είναι η επιθυμία του Μπιν Σαλμάν να κάνει το αντίθετο από ό,τι κάνει το Αμπου Ντάμπι. Επιδιώκοντας όμως να απομονώσει τη Σομαλιλάνδη, ο Μπιν Σαλμάν απομονώνει το μοναδικό προγεφύρωμα από το οποίο μπορεί να παραμείνει ανοικτό το Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Ο Μπουρχάν, εν τω μεταξύ, δέχεται ευχαρίστως σαουδαραβικά χρήματα και όπλα, όμως έχει επίσης επιτρέψει στους Χούθι να δρουν από το Πορτ Σουδάν, θέτοντας σε κίνδυνο τη ροή πετρελαίου από το σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Μπιν Σαλμάν δεν μπορεί να κατηγορήσει κανέναν άλλον. Ο πατέρας του πάσχει από άνοια και ο ίδιος έχει επιδιώξει πρωτοφανή έλεγχο, ακόμη και με σαουδαραβικά μέτρα. Ο εγωισμός και η άγνοια έχουν διαμορφώσει κάθε απόφαση που έλαβε ο Μπιν Σαλμάν για την Υεμένη, και όλοι οι Σαουδάραβες θα πληρώσουν το τίμημα. Ο Μπιν Σαλμάν ενδέχεται ακόμη να καταφέρει να γίνει βασιλιάς όταν πεθάνει ο πατέρας του, όμως το ιστορικό του στην Υεμένη έχει τινάξει στον αέρα τη νομιμοποίησή του. Τα μαχαίρια έχουν ωστόσο βγει από τα θηκάρια και ένα ανακτορικό πραξικόπημα ίσως είναι προ των πυλών.