Η βαρόνη Γουόρσι αδυνατεί ή δεν θέλει να υπερασπιστεί την κοινωνία των πολιτών στη Βρετανία

Σε μια πρόγευση του πώς θα προσέγγιζε τα καθήκοντά της ως «τσάρου» των Εργατικών για την αντιμουσουλμανική εχθρότητα, θέση για την οποία φέρεται να είναι το φαβορί, η Βρετανίδα βαρόνη Σαγίντα Γουόρσι (Sayeeda Warsi), πρώην υπουργός σε κυβέρνηση των Συντηρητικών, αποθάρρυνε την έρευνα και την ανάλυση των ιδεολογικών ριζών της ισλαμιστικής τρομοκρατίας.

Η Γουόρσι, ανεξάρτητη πλέον στη Βουλή των Λόρδων, αποχώρησε από τους Συντηρητικούς στους Λόρδους το 2024, αφού αρνήθηκε να κατεβάσει ανάρτηση στο X με την οποία συνεχάρη διαδηλώτρια κατά του Ισραήλ για την αθώωσή της για αδίκημα δημόσιας τάξης με ρατσιστικά επιβαρυντικά στοιχεία — η διαδηλώτρια κρατούσε πλακάτ που απεικόνιζε τον τότε πρωθυπουργό Ρίσι Σούνακ και την τότε υπουργό Εσωτερικών Σουέλα Μπρέιβερμαν ως καρύδες. Η Γουόρσι είχε αναρτήσει στο X φωτογραφία της να πίνει από μια καρύδα και ευχήθηκε στη διαδηλώτρια «πολλά συγχαρητήρια».

Η υπεκφυγή της Γουόρσι ως προς την ισλαμιστική ιδεολογία σημειώθηκε στη συζήτηση που ακολούθησε την εναρκτήρια διάλεξή της στο Darwin Lecture Theatre του UCL, στις 3 Σεπτεμβρίου 2026. Μιλούσε εκ μέρους του Equi, ενός φορέα υπό μουσουλμανική ηγεσία που εμφανίστηκε από το πουθενά το 2024, αυτοαποκαλούμενος «κορυφαία δεξαμενή σκέψης», και που έκτοτε έχει εκδώσει σειρά μεροληπτικών εκθέσεων για τις ταραχές στο Σάουθπορτ, τη χρηματοδότηση βάσει σαρία και την αποκέντρωση. Οι εκθέσεις περιλαμβάνουν φιλόδοξα «σχέδια δράσης» για να δικαιολογήσουν την κρατική παρέμβαση, αλλά δεν διαθέτουν σκληρά και ουσιαστικά δεδομένα.

Παρουσιάζοντας την εναρκτήρια διάλεξη του Equi, ο διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού Τζαβέντ Χαν (Javed Khan) είπε: «Ιδρυθήκαμε πάνω σε μια πολύ απλή πεποίθηση: ότι τα καλύτερα στοιχεία οδηγούν σε καλύτερες συζητήσεις». Ωστόσο, τα στοιχεία στη διάλεξή της ήταν ανεκδοτολογικά. Αφού είχε προϊδεάσει το ακροατήριό της για «ριζική διαφάνεια και ανατρεπτική σκέψη» στις προκλήσεις κοινωνικής συνοχής της Βρετανίας, η Γουόρσι αντ’ αυτού κατέφυγε σε φθηνή μικροπολιτική εντυπωσιοθηρία — αμφισβητώντας τον πατριωτισμό του Reform UK, επειδή η σύζυγος του αναπληρωτή ηγέτη του μετακόμισε στο Ντουμπάι για να γλιτώσει από τις φορολογικές επιδρομές των Εργατικών, και του Restore Britain, επειδή ο συνιδρυτής του είχε πει ότι η Βρετανία είναι «ένας λαός που ορίζεται από ιθαγενή βρετανική καταγωγή και χριστιανική πίστη», όταν, όπως σημείωσε η Γουόρσι, ο εκλιπών πατέρας του βασιλιά Καρόλου Γ΄, ο Φίλιππος, ήταν Έλληνας και η μητέρα του Ουίνστον Τσόρτσιλ ήταν Αμερικανίδα.

Αποφεύγει την ερώτηση

Μετά την ομιλία της, κάλεσα τη βαρόνη να τοποθετηθεί για τη βαθιά εχθρότητα των οπαδών των φονταμενταλιστικών κινημάτων των Ντεομπάντι της Νότιας Ασίας και των Αράβων Σαλαφιστών —που ελέγχουν την πλειονότητα των βρετανικών τζαμιών— απέναντι στα δυτικά πολιτικά και οικονομικά πρότυπα, στη φιλοσοφία του Διαφωτισμού περί προσωπικής αυτονομίας, πλουραλισμού και οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και στην ισότητα των φύλων. Δυστυχώς, έδειξε ανίκανη ή απρόθυμη να μετάσχει σε τεκμηριωμένη συζήτηση επ’ αυτού.

Γιατί αυτή η αμηχανία; Άλλωστε, αστειευόμενη είχε πει στο BBC ότι πήρε ένα εννεάμηνο «τζιχαντιστικό gap year» στο Πακιστάν μετά την 11η Σεπτεμβρίου και αργότερα συνεργάστηκε με τον πρώην Συντηρητικό υπουργό Εξωτερικών Γουίλιαμ Χέιγκ σε ζητήματα αντιτρομοκρατίας. Θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική γνώση για την κοσμοθεωρία των ισλαμιστών τρομοκρατών —ιδίως επειδή πολλοί έχουν περάσει από τους κύκλους της Ταμπλίγκι Τζαμάατ, στους οποίους η ίδια έχει πει ότι μεγάλωσε ως παιδί στο Ντιούσμπερι, ανάμεσά τους και δύο από τους τέσσερις που διέπραξαν τις επιθέσεις αυτοκτονίας της 7ης Ιουλίου 2005 σε λεωφορεία και συρμούς του μετρό του Λονδίνου. Αυτοί οι «τρελοί», όπως τους αποκαλεί, έχουν σκοτώσει ή έχουν προκαλέσει σωματικές και ψυχικές βλάβες που άλλαξαν τη ζωή εκατοντάδων ανθρώπων, ανάμεσά τους και παιδιών, όπως ακούσαμε μόλις τον περασμένο μήνα από την ομάδα επιζώντων Resilience in Unity.

Ένας πρώην πρόεδρος της Ισλαμικής Εταιρείας του University College London (Islamic Society of University College London), όπου καθίσαμε για την ομιλία της — ο «βομβιστής με τα εσώρουχα» Ουμάρ Φαρούκ Αμπντουλμουταλάμπ — επιχείρησε να ανατινάξει αεροσκάφος με προορισμό το Ντιτρόιτ ανήμερα των Χριστουγέννων του 2008. Γιατί η Γουόρσι λέει ότι δεν πρέπει να «χαραμίζω τον χρόνο μου» εξετάζοντας τα κίνητρα αυτών των «τρελών»;

Η Γουόρσι είπε κατά τη συζήτηση: «Έχει η μουσουλμανική κοινότητα τρελούς; Ασφαλώς. Έχει η χριστιανική κοινότητα αυτούς τους τρελούς; Ασφαλώς. Έχει η εβραϊκή κοινότητα αυτούς τους τρελούς; Ασφαλώς. Και είναι πάντα σε κοινή θέα, να τους βλέπουμε όλοι μας», πρόσθεσε.

Ήταν ένα παράξενο σχόλιο. Είναι όντως οι «τρελοί» «σε κοινή θέα, να τους βλέπουμε όλοι μας»; Όχι, ακριβώς το αντίθετο. Η Σχολή Μηχανικών του UCL περιέγραψε τον Αμπντουλμουταλάμπ ως «καλών τρόπων» και ως κάποιον που «ποτέ δεν έδωσε στους καθηγητές του την παραμικρή αφορμή ανησυχίας».

Ακτιβιστές της αραβικής Μουσουλμανικής Αδελφότητας και της νοτιοασιατικής Τζαμάατ-ε-Ισλάμι (Jamaat-e-Islami) —οι ιδεολογικές πηγές του διχαστικού, υπεροπτικού ισλαμιστικού δόγματος που ασπάζονται πολλές τρομοκρατικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένου του δόγματος που εγκρίνει την επιθετική τζιχάντ— επί δεκαετίες παρουσιάζονται ως φιλανθρωπικές οργανώσεις, εκπαιδευτικοί, ιμάμηδες και πολιτικοί λομπίστες και, συστηματικά, χρησιμοποιούν τη δικαστική οδό για να αποτρέψουν δημοσιογράφους, κάτι που τους καθιστά δύσκολους στην παρακολούθηση και δυσχεραίνει τη χάραξη πολιτικής. Αυτό εξηγεί γιατί η Αυστρία έχει ιδρύσει ένα «Παρατηρητήριο για το Πολιτικό Ισλάμ» (Observatory for Political Islam) για να τους παρακολουθεί, λειτουργία την οποία στη Γερμανία επιτελεί η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος (BfV).

Ως προς τους ιεροκήρυκες του θρησκευτικού μίσους: αν δεν υπήρχαν οι γενναίοι δημοσιογράφοι που εργάστηκαν καλυμμένοι για τα ντοκιμαντέρ «Undercover Mosque» της εκπομπής Dispatches του Channel 4, που προβλήθηκαν το 2007 και το 2008, το βρετανικό κοινό θα παρέμενε ανυποψίαστο για το ενεργό κήρυγμα, σε εκείνους τους κύκλους, μίσους κατά οποιουδήποτε δεν είναι φονταμενταλιστής σουνίτης μουσουλμάνος — ιδίως κατά μη μουσουλμάνων, αποστατών, βλάσφημων, μοιχών, ομοφυλοφίλων και ακάλυπτων γυναικών. Ο λογαριασμός Habibi στο X επιτελεί την ίδια λειτουργία από τις 7 Οκτωβρίου 2023.

Για να ενισχύσω την ερώτησή μου, επικαλέστηκα δημοσκόπηση της JL Partners τον Απρίλιο 2024, η οποία διαπίστωσε ότι οι Βρετανοί μουσουλμάνοι είναι πιθανότερο να έχουν θετική παρά αρνητική άποψη για τη Χαμάς, μια οργάνωση που είναι απαγορευμένη ως τρομοκρατική στο Ηνωμένο Βασίλειο· ότι το 52% θέλει να καταστεί παράνομη η προβολή εικόνας του Προφήτη Μωάμεθ· και ότι μόλις ένας στους τέσσερις πιστεύει ότι η Χαμάς διέπραξε βιασμούς και φόνους στις 7 Οκτωβρίου 2023. Αντί να συζητήσει αυτά τα ευρήματα, η Γουόρσι τα απέφυγε και τα αρνήθηκε.

Ακαριαία, η Γουόρσι απάντησε: «Ειλικρινά δεν ξέρω ποιοι είναι οι έξι φρικιά με τα οποία μιλάτε και που σας δίνουν όλα αυτά τα δεδομένα, αλλά οι άνθρωποι με τους οποίους μιλώ και περνώ χρόνο — εκατοντάδες και χιλιάδες από αυτούς — δεν έχω συναντήσει ακόμη κάποιον που να μου έχει πει “η Χαμάς είναι σπουδαίο πράγμα”».

Η πραγματικότητα που αρνήθηκε η Γουόρσι

Μας ζητείται πράγματι να πιστέψουμε ότι μόνο «έξι φρικιά» στο Ηνωμένο Βασίλειο στηρίζουν τη Χαμάς, όταν δεκάδες πανηγύριζαν και κυμάτιζαν παλαιστινιακές σημαίες σε πόλεις σε όλη τη χώρα στις 8 Οκτωβρίου 2023, ανάμεσά τους γιατροί του NHS και ιμάμηδες — κάποιοι αναμφίβολα αναγνώστες του 5 Pillars, που αναπαρήγαγε πιστά την εκδοχή των εγκεφάλων της Χαμάς για τις επιθέσεις, χωρίς καμία αντίθετη άποψη; Ή όταν, τον Ιούνιο 2025, 40 οργανώσεις με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησαν να αφαιρεθεί η Χαμάς από τον βρετανικό κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων, αφού η δικηγορική εταιρεία Riverway Law και η οργάνωση συνηγορίας CAGE International υπέβαλαν νομικές αιτήσεις στην τότε υπουργό Εσωτερικών Ιβέτ Κούπερ;

Τον Νοέμβριο 2023, ο βουλευτής των Εργατικών Κρίστιαν Γουέικφορντ κατονόμασε τον Ζαχέρ Μπιράουι (Zaher Birawi), διοργανωτή των εβδομαδιαίων πορειών κατά του Ισραήλ, ως έναν από τους τέσσερις «πράκτορες της Χαμάς» στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ένας άλλος ήταν ο Μοχάμεντ Σαουάλχα (Mohammed Sawalha), διαχειριστής του Τζαμιού του Φίνσμπερι Παρκ — εξέχοντος παραρτήματος του Μουσουλμανικού Συμβουλίου της Βρετανίας (Muslim Council of Britain, MCB), του οποίου τις εκστρατείες κατά της «ισλαμοφοβίας» η βαρόνη Γουόρσι έχει κατά καιρούς προβάλει, και από το οποίο έλαβε το βραβείο «Πολιτικού Πρωταθλητή» στο επίσημο δείπνο του 2025. Ο πρώην πρόεδρος του τζαμιού και πρώην αναπληρωτής γενικός γραμματέας του MCB, Μοχάμεντ Κοζμπάρ, εγκωμίασε τον ιδρυτή της Χαμάς σεΐχη Άχμεντ Γιασίν ως «τον κύριο των μαρτύρων της αντίστασης». Είναι δυνατόν η βαρόνη Γουόρσι να μην έχει συναντήσει ποτέ κανέναν από αυτούς τους ανθρώπους;

Η ομιλία της στο επίσημο δείπνο του MCB τον Ιανουάριο του 2025, που αναρτήθηκε στο Facebook, ήταν εμφανώς κομμένη και ραμμένη για το ακροατήριο της «αντίστασης», όταν είπε: «Πώς τολμούν! Πώς τολμούν να μας λένε ποιον μπορούμε να έχουμε για να μιλά εκ μέρους μας... Πώς τολμούν να μας λένε ότι θα λογοδοτήσουμε για όσα μπορεί να είπε κάποιος πριν από δύο δεκαετίες!».

Υπαινισσόταν μια δήλωση του 2009, την οποία υπέγραψε ένας από τους ηγέτες του MCB και η οποία έμοιαζε να δικαιολογεί βία κατά των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων αν αυτές υποστήριζαν ναυτικό αποκλεισμό όπλων κατά της Γάζας. Η κυβέρνηση διέκοψε τότε κάθε επαφή με το MCB, επίσημη θέση που παραμένει σε ισχύ.

Όλα αυτά συμβάλλουν στο να εξηγηθεί η άνοδος του Equi και η προσπάθειά του να ανακατευθύνει πόρους από μια κυβέρνηση των Εργατικών, που επιδιώκει να ανακόψει την αιμορραγία της μουσουλμανικής ψήφου από την έναρξη του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα το 2023. Η προσεκτικά επιμελημένη ομιλία της στο UCL απείχε παρασάγγας από τις παθιασμένες αγορεύσεις της υπέρ του MCB. Η κυβέρνηση δεν πρέπει να παρασυρθεί. Με τα ακάλυπτα μαλλιά της, την προφορά του Γιορκσάιρ και το ζωηρό, «με σηκωμένα μανίκια» ύφος επικοινωνίας της —χωρίς την παραμικρή θρησκευτική αναφορά— η βαρόνη Γουόρσι ποτέ δεν έμοιαζε με γυναίκα που εκπροσωπεί ένα φονταμενταλιστικό θρησκευτικό λόμπι. Κι όμως, αυτό έκανε πάντοτε.

Αυτό θα έπρεπε να είχε γίνει σαφές όταν, έχοντας παραιτηθεί από την κυβέρνηση των Συντηρητικών το 2014 για την «ηθικά ανυπεράσπιστη θέση της για τη Γάζα», στράφηκε στην αιχμή εκστρατειών του MCB και της MEND με στόχο να απονομιμοποιηθεί η δυτική αυτοάμυνα απέναντι στον ισλαμιστικό εξτρεμισμό — συμπεριλαμβανομένης της αντιτρομοκρατικής υποχρέωσης Prevent — και να τεθεί στο στόχαστρο το Συντηρητικό Κόμμα για τη φερόμενη «θεσμική ισλαμοφοβία» του.

Από εδώ και πέρα

Πείτε το «τυφλό σημείο της απέναντι στον φανατισμό», πείτε το κολακεία προς την πολιτική της βάση. Το γεγονός είναι ότι απέτυχε να πάρει θέση απέναντι σε μια βασική γενεσιουργό αιτία της «ισλαμοφοβίας» και του αντισημιτισμού — την αποκλειστική και μαχητική ισλαμιστική θεολογία — επειδή, σε αντίθεση με τη Σάρα Χαν, την οποία η ίδια και το MCB προσπάθησαν να εκφοβίσουν ώστε να αποχωρήσει από τον ρόλο της ως Επιτρόπου κατά του Εξτρεμισμού, ποτέ δεν το πίστεψε πραγματικά. Για τη Χαν, η οποία το 2014 διοργάνωσε περιοδεία ενημέρωσης με στόχο να προστατευθούν νέοι Βρετανοί μουσουλμάνοι από τη διαδικτυακή προπαγάνδα του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), η Γουόρσι έγραψε στο Twitter ότι θεωρείται «απλώς δημιούργημα και φερέφωνο του υπουργείου Εσωτερικών», προσθέτοντας ότι η Χαν δεν διέθετε την «εμπιστοσύνη» της μουσουλμανικής κοινότητας. Σε αντίθεση με τη Γουόρσι, που καταγόταν από τα προπύργια των Ντεομπάντι στο Ντιούσμπερι, η Χαν δεν έδειχνε ανάλογη επιφυλακτικότητα για τις εχθρικές απόψεις που κηρύσσονταν σε εκείνη την κοινότητα απέναντι σε μειονοτικές μουσουλμανικές αιρέσεις, Εβραίους, Ινδουιστές και, γενικότερα, τη Δύση.

Θα αποτελέσει αληθινό μέτρο της ευπιστίας, της μυωπίας, της ανανδρίας και της ανικανότητας της κυβέρνησης των Εργατικών αν αναθέσει στη βαρόνη Γουόρσι, σε ένα πρόσωπο χωρίς ιστορικό ή ενδιαφέρον για την αντιμετώπιση του εξτρεμισμού, τον ρόλο του «τσάρου κατά της αντιμουσουλμανικής εχθρότητας».