Η Αυστρία επισπεύδει την απαγόρευση του «πολιτικού Ισλάμ» μετά τη στροφή του κυβερνητικού συνασπισμού

Ο κυβερνητικός συνασπισμός της Αυστρίας, με επικεφαλής το Αυστριακό Λαϊκό Κόμμα (ÖVP) υπό τον καγκελάριο Κρίστιαν Στόκερ, επιδιώκει να απαγορεύσει το «πολιτικό Ισλάμ», αφού αναδίπλωσε από την προηγούμενη στάση του και υιοθέτησε ψήφισμα που είχε καταθέσει το αντιπολιτευόμενο FPÖ (Κόμμα της Ελευθερίας της Αυστρίας) και το οποίο αρχικά είχε καταψηφίσει.

«Αν το Ισλάμ ερμηνεύεται με πολιτική έννοια, είναι ασύμβατο με τη δημοκρατία μας και τις δυτικές μας αξίες», δήλωσε ο Στόκερ στην αυστριακή εφημερίδα Heute στις 28 Αυγούστου. «Υπερασπιζόμαστε τη θρησκευτική ελευθερία· ο καθένας μπορεί να πιστεύει ό,τι θέλει και να ασκεί τη λατρεία του. Όταν όμως η θρησκεία χρησιμοποιείται πολιτικά, οφείλουμε να της αντιταχθούμε με τη μέγιστη αποφασιστικότητα».

«Είμαι επομένως υπέρ της απαγόρευσης του πολιτικού Ισλάμ μέσω συνταγματικού νόμου», ανακοίνωσε ο Στόκερ. «Είμαστε κόμμα της κεντροδεξιάς. Αυτό που πρεσβεύουμε: όποιος έρχεται στην Αυστρία οφείλει να σέβεται τους κανόνες που ισχύουν εδώ και να συνεισφέρει στην κοινωνία».

«Το λέω με απόλυτη σαφήνεια: δεν θέλω τα παιδιά και τα εγγόνια μας να μεγαλώσουν σε ένα ισλαμικό κράτος», έγραψε αργότερα ο καγκελάριος στο X. «Όπως προστατεύουμε την άσκηση της θρησκείας, έτσι πρέπει να προστατεύσουμε και τη δημοκρατία μας».

Μετά τις αντιδράσεις για την πρόσφατη απαγόρευση της μαντίλας στα αυστριακά σχολεία, ο Στόκερ επισήμανε ότι οι μουσουλμάνοι ήδη κυριαρχούν στα σχολεία της Βιέννης. «Θα μεγαλώσουν αυτά τα κορίτσια και τα αγόρια για να γίνουν δημοκράτες που αποδέχονται, υπερασπίζονται και ζουν εντός της έννομης τάξης μας και της κοινωνίας μας; Ή θα γίνουν ισλαμιστές και θα επηρεαστούν πολιτικά; Θέλω να γίνουν δημοκράτες», σημείωσε.

Ανακοινώνοντας ότι θα συντάξει πρόταση προς τους εταίρους του συνασπισμού, η Κλάουντια Μπάουερ, ομοσπονδιακή υπουργός Ευρώπης, Ένταξης και Οικογένειας, στήριξε τον Στόκερ, σημειώνοντας: «Δεν θέλω στην Αυστρία κανέναν που να είναι ελεύθερος να διαδίδει ριζοσπαστικές ιδεολογίες, να υπονομεύει την κοινωνία μας και να θέλει να μετατρέψει το κράτος σε χαλιφάτο. Το ισχύον νομικό πλαίσιο δεν επαρκεί».

Η αντιπολίτευση επιτίθεται στην κυβέρνηση επειδή μπλόκαρε τις προτάσεις της για τον ισλαμισμό

Ο ηγέτης του FPÖ, Χέρμπερτ Κικλ, επιτέθηκε στο ÖVP με ανακοίνωση Τύπου, κατηγορώντας τον Στόκερ ότι μπλόκαρε αντίστοιχα αιτήματα που το FPÖ διατυπώνει επί χρόνια και χλευάζοντάς τον ως καγκελάριο που «τα κοιμάται όλα».

Μετά τη μαζική τζιχαντιστική επίθεση με μαχαίρι στο Φίλαχ στις 15 Φεβρουαρίου 2025, στην οποία ένας Σύρος σκότωσε έναν 14χρονο και τραυμάτισε άλλους πέντε, το FPÖ κατέθεσε ψήφισμα που καλούσε το κοινοβούλιο να «δρομολογήσει μια συνολική απαγόρευση του πολιτικού Ισλάμ».

Το ψήφισμα ζητεί έναν «omnibus» νόμο κατά του πολιτικού Ισλάμ, ο οποίος θα απαγορεύει και θα ποινικοποιεί ορισμένες επικίνδυνες πράξεις, μεταξύ των οποίων τη δημόσια επιδοκιμασία ή δικαιολόγηση εγκλημάτων όπως οι δολοφονίες τιμής, ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων και η ισλαμιστική τρομοκρατία, καθώς και τη δημόσια έκκληση για την εγκαθίδρυση της σαρία, στον βαθμό που αυτή είναι ασύμβατη με το αυστριακό νομικό σύστημα.

Το ψήφισμα ζητούσε επίσης την απαγόρευση της διάδοσης ισλαμιστικής προπαγάνδας, στον βαθμό που αυτή εκφράζει την υποτίμηση των γυναικών, τη μη αναγνώριση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των άλλων (π.χ. σεξουαλικού προσανατολισμού ή ακεραιότητας), την απόρριψη του αυστριακού νομικού συστήματος ή την άρνηση του δικαιώματος ύπαρξης του Κράτους του Ισραήλ.

Η πρόταση του FPÖ ζητούσε τη θέσπιση μητρώου ιεροκηρύκων του μίσους, την αστυνομική επιβολή της απαγόρευσης της μπούρκας, με βαριές ποινές για τους παραβάτες, τον έλεγχο των ισλαμικών σχολικών εγχειριδίων μέσω εγκεκριμένων διαδικασιών και τη δημιουργία Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του πολιτικού Ισλάμ.

«Η πρότασή μας υπάρχει εδώ και καιρό: το ÖVP να σταματήσει να μιλάει και να την υλοποιήσει», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του FPÖ Μίχαελ Σνέντλιτς. «Η αξιοπιστία του Στόκερ σε αυτό το αίτημα είναι ανύπαρκτη». Κατηγορώντας το ÖVP ότι μόλις τώρα ανεβαίνει στο άρμα του FPÖ, πρόσθεσε: «Δεν χρειαζόμαστε φτηνά αντίγραφα, αλλά την αυθεντική, ελευθεριακή εκδοχή».

Η πρόταση πυροδοτεί συζήτηση για τον ορισμό του «πολιτικού Ισλάμ»

Η πρόταση της κυβέρνησης πυροδότησε σφοδρή αντιπαράθεση για τον ορισμό και την εγκυρότητα του όρου «πολιτικό Ισλάμ».

Η Ισλαμική Θρησκευτική Κοινότητα στην Αυστρία (IGGÖ), που αποτελεί τον επίσημο εκπροσωπευτικό φορέα των μουσουλμάνων της χώρας, τόνισε ότι «θεωρεί τον όρο “πολιτικό Ισλάμ” ακατάλληλο για συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση».

Ο πρόεδρος της IGGÖ, Ουμίτ Βουράλ, άσκησε κριτική στην κυβερνητική πρόταση στο ειδησεογραφικό κανάλι Zeit im Bild, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ήδη νόμοι για την αντιμετώπιση του εξτρεμισμού. «Αν αυτό σημαίνει ότι θα καταπολεμηθεί κάθε εξτρεμιστικό κίνημα, τότε είμαστε σαφώς στο πλευρό του κράτους δικαίου», παρατήρησε, παραπέμποντας στον ακροδεξιό εξτρεμισμό που επιδιώκει να ανακόψει την άνοδο του ισλαμισμού.

Το αυστριακό Ταμείο για την Τεκμηρίωση του Θρησκευτικά Υποκινούμενου Πολιτικού Εξτρεμισμού ανέφερε ότι ορίζει το «πολιτικό Ισλάμ» ως «μια κυρίαρχη ιδεολογία που επιδιώκει να μετασχηματίσει ή να επηρεάσει την κοινωνία, τον πολιτισμό, το κράτος ή την πολιτική με βάση αξίες και κανόνες που οι υποστηρικτές της θεωρούν ισλαμικούς, αλλά αντιβαίνουν στις αρχές του δημοκρατικού κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

«Αν το “πολιτικό Ισλάμ” χρησιμοποιείται ως συνώνυμο του ισλαμισμού, τότε πρέπει να οριστεί με σαφήνεια», δήλωσε στο FWI η Γιάνα Γκρινσπούν (Yana Grinshpun), επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και συγγραφέας του βιβλίου The Making of Contemporary Propaganda Discourse: How and Why Does It Work?. Η Γκρινσπούν εξήγησε ότι «η ασάφεια γύρω από τους όρους Ισλάμ, πολιτικό Ισλάμ και ισλαμισμός έχει σημαντικές συνέπειες για τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτό το ζήτημα».

«Πολλοί μελετητές απορρίπτουν τη διάκριση ανάμεσα στο Ισλάμ ως θρησκεία και στο Ισλάμ ως πολιτικό και νομικό σύστημα, υποστηρίζοντας ότι η διάκριση ανάμεσα στο “Ισλάμ” και το “πολιτικό Ισλάμ” είναι τεχνητή, διότι, από τις απαρχές του, το Ισλάμ περιλάμβανε όχι μόνο θρησκευτικές και θεολογικές πτυχές αλλά και νομικές, κοινωνικές και πολιτικές», σημείωσε η Γκρινσπούν, ερευνήτρια στο Διατλαντικό Ινστιτούτο για τη Μελέτη των Σύγχρονων Ιδεολογιών (TISCI).

«Οι ισλαμιστές επιδιώκουν εντέλει την εφαρμογή μιας ισλαμικής έννομης τάξης, βασισμένης στη σαρία, αν και ενδέχεται να διαφέρουν σημαντικά ως προς τις μεθόδους και τις πολιτικές στρατηγικές τους. Αυτός ο ορισμός μάς επιτρέπει επίσης να διακρίνουμε τον ισλαμισμό από την ευρύτερη κατηγορία του πολιτικού εξτρεμισμού», σημείωσε η Γκρινσπούν.

«Η περιγραφή του ισλαμισμού απλώς ως μιας ακόμη μορφής εξτρεμισμού, είτε από την άκρα δεξιά είτε από την άκρα αριστερά, ενέχει τον κίνδυνο να παραβλέψει αυτό που τον χαρακτηρίζει ειδικά. Τα ισλαμιστικά κινήματα μπορεί να μοιράζονται ορισμένα χαρακτηριστικά με άλλα εξτρεμιστικά κινήματα, αλλά ο ισλαμισμός στηρίζεται σε μια ιδιαίτερη αντίληψη για την αυθεντία του ισλαμικού νόμου και για τη σχέση ανάμεσα στη θρησκεία, την πολιτική και το δίκαιο», τόνισε.

Ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης ενώνουν δυνάμεις κατά του ισλαμισμού

Σε μια κίνηση που θα μπορούσε να έχει προεκτάσεις για τη νομοθεσία στην Ευρώπη, το FPÖ υπέγραψε κοινή διακήρυξη με την Alternative für Deutschland (AfD), με στόχο να ενισχύσουν τη μάχη τους κατά του ισλαμισμού. Η διακήρυξη συντάχθηκε μετά τις τζιχαντιστικές επιθέσεις στη Βιέννη και το Βερολίνο, ιδίως μετά την επίθεση του Αμπντούλ Μπαλούτ στην παρέλαση Pride του Βερολίνου, όπου τραυματίστηκαν 29 άνθρωποι και σκοτώθηκε μια γυναίκα τον Ιούλιο.

«Το Βερολίνο και η Βιέννη αντιμετωπίζουν πολύ παρόμοιες προκλήσεις. Και οι δύο μεγάλες πόλεις γνώρισαν μαζική μετανάστευση επί σειρά ετών και τώρα παλεύουν με τις συνέπειες των παράλληλων κοινωνιών και των ισλαμιστικών δομών», δήλωσε ο πρόεδρος του FPÖ στο κρατίδιο της Βιέννης, Ντόμινικ Νεπ. «Γι’ αυτό θέλουμε στο μέλλον να ανταλλάσσουμε πιο εντατικά τις εμπειρίες μας και να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον».

Τον Σεπτέμβριο 2025 το FPÖ ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε αποφασιστικές ενέργειες για την τροποποίηση του Νόμου περί Ισλάμ του 1912, ο οποίος κατέστησε το Ισλάμ επίσημη θρησκεία στην Αυστρία, αφού δικαστήριο της Βιέννης δέχθηκε έντονη κριτική επειδή αναγνώρισε τον ισλαμικό νόμο ως θεμιτή βάση για πολιτική διαιτησία σε συμβατική διαφορά μεταξύ δύο μουσουλμάνων, όπως ανέφερε το FWI.

Ο αυστριακός Νόμος περί Ισλάμ (Islamgesetz) αναγνώρισε το Ισλάμ ως θρησκευτικό δόγμα δημοσίου δικαίου στις αρχές του 1900, παραχωρώντας του επίσημο καθεστώς εντός της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Ο νόμος τροποποιήθηκε το 2015 ώστε να επιτρέπει τον εορτασμό θρησκευτικών εορτών, απαγορεύοντας παράλληλα την ξένη χρηματοδότηση των τζαμιών στη χώρα.