MEF Menu
Middle East ForumSupport MEF
Φόρουμ της Μέσης Ανατολής · Middle East Forum
Observer

Η Τεχεράνη περνά στα προληπτικά πλήγματα και ποντάρει σε πόλεμο φθοράς

Το Ιράν έχει προσαρμοστεί μέχρι στιγμής στις συνθήκες που του έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες.

A woman walks past an anti-America mural on a wall in Tehran.
Γυναίκα περνά μπροστά από αντιαμερικανική τοιχογραφία σε τοίχο της Τεχεράνης. · Shutterstock

Στις 30 Αυγούστου 2026, το Ιράν επιτέθηκε σε δύο αμερικανικές βάσεις στην Ιορδανία. Σύμφωνα με τους ιρανούς στρατιωτικούς ηγέτες, οι επιθέσεις αντανακλούν μια μετατόπιση δόγματος προς την προληπτική δράση και μια πιο επιθετική, συμβατική θεώρηση.

Πριν από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ιράν χρησιμοποιούσε πληρεξούσιους για να πλήττει αντιπάλους όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η μόνη εξαίρεση ήταν λίγο μετά τη δολοφονία του διοικητή της Δύναμης Κουντς, Κασέμ Σουλεϊμανί, από αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος στη Βαγδάτη, στις 3 Ιανουαρίου 2020.

Στις 13 Απριλίου 2024, αφού το Ισραήλ σκότωσε στη Συρία έναν διοικητή του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), τον Μοχάμαντ Ρεζά Ζαχεντί (Mohammad Reza Zahedi), το Ιράν εξαπέλυσε καταιγισμό πυρών κατά του Ισραήλ. Ακολούθησε δεύτερος καταιγισμός την 1η Οκτωβρίου 2024. Και τις δύο φορές, η κυβέρνηση Μπάιντεν συγκράτησε την ισραηλινή απάντηση. Μετά τον Δωδεκαήμερο Πόλεμο του Ιουνίου 2025, η Τεχεράνη άλλαξε δόγμα.

Στις 26 Αυγούστου 2026, ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού Μοχάμαντ Ακραμί-Νια (Mohammad Akrami-Nia) δήλωσε στο Fars News ότι «πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τον προληπτικό πόλεμο». Ο Αχμάντ Ναντερί (Ahmad Naderi), υψηλόβαθμος βουλευτής, είπε: «Διορθώσαμε τις επιθετικές και ορισμένες από τις αμυντικές μας αδυναμίες κατά τη διάρκεια αυτών των δύο πολέμων». Πρόσθεσε: «Υπάρχει πιθανότητα το Ιράν να επιτεθεί ξανά σε αμερικανικά και ισραηλινά συμφέροντα στην περιοχή». Είπε ότι το Ιράν θεωρεί πλέον θεμιτά τα άμεσα, συμβατικά πλήγματα, όχι μόνο για να προλάβει αμερικανική στρατιωτική δράση, αλλά και ως απάντηση στις αμερικανικές κυρώσεις.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας Ρεζά Ταλαεΐ-Νικ (Reza Talaei-Nik) δήλωσε στο Defa Press: «Δεδομένου του βάθους των απειλών του εχθρού και του τύπου των όπλων του, η άμυνα κατ’ ανάγκην δεν μπορεί να υλοποιηθεί εντός των εδαφικών συνόρων [του Ιράν]», προσθέτοντας: «[Ορισμένες φορές] είναι απαραίτητο να χρησιμοποιηθούν επιθετικά όπλα». Και συνέχισε: «Αυτή η στρατηγική χρησιμοποιήθηκε κατά περίπτωση στο παρελθόν και πέτυχε να ελέγξει τα εγκλήματα του αμερικανικού και του σιωνιστικού εχθρού».

Το Ιράν έχει δηλώσει ότι στόχος του είναι να αναγκάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να εγκαταλείψουν την περιοχή. Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονται ευρέως στον τρέχοντα πόλεμο ως πόλεμο φθοράς, κάτι που αντανακλά την πεποίθηση της Τεχεράνης ότι η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί να αντέξει μεγαλύτερο πόνο, χάρη στον ολοκληρωτικό της χαρακτήρα και στο πλεονέκτημα της έδρας, από ό,τι μια δημοκρατία όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες που δίνει έναν πόλεμο μακριά από τα σύνορά της. Οι συνθήκες στο αεροπλανοφόρο USS «Abraham Lincoln», τις οποίες τα ιρανικά μέσα συνεχίζουν να καλύπτουν, το «non-concur» («δεν συμφωνώ») του Αρχηγού Ναυτικών Επιχειρήσεων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού Ντάριλ Κοντλ (Daryl Caudle) στην παράταση των διαταγών ανάπτυξης, καθώς και η επιτυχία του Ιράν να προκαλέσει ζημιές σε αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, οδηγούν ιρανούς αξιωματούχους να πιστεύουν ότι η στρατηγική του Ιράν μπορεί να αποδώσει.

Το κρισιμότερο είναι ότι οι ανταποδοτικές απαντήσεις στις ιρανικές επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων δεν ήταν αρκετά ισχυρές ώστε να αποτρέψουν την Τεχεράνη. Αντιθέτως, ο κομπασμός γι’ αυτές υποδηλώνει ότι το Ιράν αισθάνεται άνετα να πληρώνει το τίμημα. Ο Χαμπιμπολάχ Σαγιαρί (Habibollah Sayyari), ναύαρχος του τακτικού ναυτικού, το χαρακτήρισε ανώτερη «βούληση», ακόμη κι αν αυτή η βούληση σημαίνει να βλέπει τους συμπατριώτες του να υποφέρουν. Το Ιράν όντως έχει υψηλότερο κατώφλι αντοχής στον πόνο.

Ο εκλιπών στρατιωτικός ιστορικός σερ Μάικλ Χάουαρντ (Michael Howard) επικαλούνταν την προσαρμογή ως σημαντική στρατηγική αρετή. Το Ιράν έχει προσαρμοστεί στις συνθήκες που του έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τεχεράνη έχει βάσιμους λόγους να πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει έναν πόλεμο φθοράς. Για να κερδίσουν τον πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να υιοθετήσουν μια νέα στρατηγική που θα νικά, αντί να τροφοδοτεί, τη στρατηγική υπομονή του Ιράν.

Διαβάστε το πρωτότυπο στα αγγλικά: As Tehran Turns to Preemptive Attacks, Iran Believes It Can Win a War of Attrition

Λάβετε τις αναλύσεις του Φόρουμ της Μέσης Ανατολής με email: εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο (στα αγγλικά)